Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneFiltruj
Głośniej o polskiej nauce
Polscy naukowcy mają się czym chwalić – tylko mówi się o tym za cicho. W cyklu „Głośniej o polskiej nauce” wybieramy odkrycia ważne dla pacjentów i opisujemy je normalnym językiem – tak, żeby każdy zrozumiał, co mogą oznaczać dla jego zdrowia.
Newsy
Rany przewlekłe to cichy kryzys współczesnej medycyny – w Polsce zmaga się z nimi blisko pół miliona pacjentów. Okazuje się, że kluczem do zrozumienia, dlaczego rany nie chcą się goić, może być niewidzialny gołym okiem świat bakterii tworzących w ranie złożone społeczności.
Przewlekłe rany dotykają milionów ludzi, a antybiotyki coraz częściej zawodzą w walce z opornymi bakteriami. Naukowcy szukają rozwiązania w naturze – kora oczaru wirginijskiego, rośliny od wieków stosowanej w medycynie ludowej, może okazać się przełomem w terapii trudno gojących się ran.
Rak jelita grubego to trzeci najczęstszy nowotwór na świecie, a skuteczność dotychczasowych terapii wciąż pozostaje ograniczona – zwłaszcza w przypadku choroby przerzutowej. Naukowcy szukają nowych rozwiązań w nanotechnologii i hydrożelach, które mogą precyzyjniej dostarczać leki do komórek nowotworowych, minimalizując skutki uboczne.
Czy odpowiednia dieta może pomóc dzieciom z przewlekłym bólem brzucha? Najnowsze badania sugerują, że dieta Low FODMAP może przynieść zauważalną ulgę już po kilku dniach, choć jej skuteczność nie jest jednoznaczna, a stosowanie bywa wyzwaniem.
Pandemia COVID-19 odcisnęła ślad nie tylko na zdrowiu fizycznym, ale także psychicznym – szczególnie u osób po 50. roku życia.
Radioterapia u dzieci z chorobą nowotworową może mocno wpływać na apetyt i masę ciała. Nawet przy wsparciu dietetycznym wiele dzieci traci na wadze już w trakcie leczenia.
Czy leczenie raka piersi może trwać tylko tydzień zamiast trzech? Najnowsze badania pokazują, że krótszy schemat radioterapii może być równie bezpieczny i dobrze tolerowany jak tradycyjny.
Jak ChatGPT sprawia, że informacje na temat leczenia stają się zrozumiałe? Sprawdź najnowsze badaniaCoraz więcej pacjentów szuka w internecie informacji o leczeniu, ale wiele materiałów medycznych wciąż bywa napisanych zbyt trudnym językiem. Badanie pokazało, że ChatGPT po odpowiednim poleceniu potrafi wyjaśniać kwestie związane z operacjami raka piersi w znacznie prostszy i bardziej przystępny sposób, bez wyraźnej utraty jakości merytorycznej.
Miastenia rzekomoporaźna może utrudniać powrót do zdrowia po operacji serca, choć nie oznacza wyraźnie większego ryzyka zgonu. Pacjenci z tą chorobą częściej zmagają się po zabiegu z problemami z oddychaniem, połykaniem i infekcjami, a także zwykle dłużej pozostają w szpitalu.
Belgijscy naukowcy sprawdzili, czy rzadkie, lustrzane ułożenie narządów wewnętrznych wpływa także na pracę mózgu. Choć badanie wykazało pewne różnice w jego budowie, nie przełożyły się one na gorsze myślenie, mowę ani inne ważne funkcje poznawcze.
Nowe badanie pokazuje, że przed operacją kolana liczy się nie tylko to, czy pacjent ćwiczy, ale też jak i pod czyim nadzorem to robi. Osoby, które trenowały z pomocą terapeuty, osiągały lepsze efekty niż ci, którzy ćwiczyli samodzielnie w domu.
Nowe badanie pokazuje, że przy zespole jelita drażliwego znaczenie może mieć nie tylko to, co jemy, ale także kiedy jemy. Ograniczenie posiłków do 8-godzinnego okna w ciągu dnia u wielu pacjentów wiązało się z wyraźnym złagodzeniem objawów, a część osób odczuła nawet całkowite ustąpienie dolegliwości.
Naukowcy przyjrzeli się wariantowi genetycznemu, który może mieć związek z cięższym przebiegiem COVID-19 u pacjentów trafiających do szpitala. Wyniki sugerują, że określona zmiana w genie RTP5 może wiązać się z wyższym ryzykiem zgonu, a sam gen ma związek ze zmysłem węchu i smaku, często zaburzanymi podczas infekcji.
Wysoki poziom suPAR może być sygnałem, że w organizmie toczy się przewlekły stan zapalny, który z czasem może odbijać się także na pracy mózgu. Naukowcy obserwują, że wraz ze wzrostem tego wskaźnika mogą pogarszać się niektóre zdolności poznawcze, takie jak koncentracja, planowanie czy podejmowanie decyzji.
Czy regularna terapia psychologiczna naprawdę pomaga? Dane z dużego programu terapeutycznego w Australii pokazują, że większość pacjentów odczuwa wyraźną poprawę samopoczucia po kilku lub kilkunastu spotkaniach z terapeutą.
Nowe badanie ponad 500 przypadków otępienia z ciałami Lewy’ego pokazuje, że same warianty genetyczne mitochondriów (struktur odpowiedzialnych za produkcję energii w komórkach) nie wyjaśniają, dlaczego w mózgu pojawiają się ich uszkodzenia. Naukowcy sprawdzili kilka cech mitochondrialnego DNA, ale żadna z nich nie była wyraźnie związana z nasileniem problemów w komórkach nerwowych.
Nowe badania sugerują, że stymulacja elektryczna określonych obszarów mózgu może poprawiać pamięć i zdolność planowania u osób ze schizofrenią. Metoda ta wpływa nie tylko na funkcje poznawcze, ale także na samopoczucie i poziom negatywnych emocji.
Testy mikrobiomu jelitowego dostępne bez skierowania lekarskiego cieszą się coraz większą popularnością, ale najnowsze badanie pokazuje, że ich wyniki mogą być zaskakująco niespójne. Ta sama próbka może zostać zupełnie inaczej zinterpretowana w zależności od firmy, a różnice metodologiczne bywają większe niż naturalne różnice między ludźmi.
Nocna suchość jamy ustnej po radioterapii potrafi skutecznie zakłócić sen i codzienne funkcjonowanie. Najnowsze badanie pokazuje jednak, że tabletki mukoadhezyjne z ksylitolem mogą wyraźnie poprawić komfort pacjentów – zmniejszają uczucie suchości, ograniczają nocne przebudzenia i redukują potrzebę wstawania po wodę.
Najnowsze badanie wśród 105 osób z cukrzycą typu 2 pokazuje, że samo regularne przyjmowanie leków to za mało, by skutecznie kontrolować chorobę. Choć 93,3% pacjentów stosuje terapię zgodnie z zaleceniami, niemal co trzeci nie monitoruje systematycznie poziomu cukru we krwi, a prawie co czwarty nie wie, jak zareagować w przypadku niebezpiecznej hipoglikemii; jednocześnie tylko 60% badanych podejmuje regularną aktywność fizyczną.
Badanie z udziałem 366 rodzin pacjentów przebywających na oddziałach intensywnej terapii pokazało coś bardzo ważnego: im mniej wsparcia otrzymują bliscy chorego, tym silniejszy jest ich lęk przed jego śmiercią. Największe znaczenie mają trzy elementy – jasne informacje o stanie zdrowia, wsparcie emocjonalne oraz możliwość bycia przy pacjencie.
Badanie pokazało, że studenci pielęgniarstwa uczący się w małych zespołach osiągali wyraźnie lepsze wyniki w testach z zakresu żywienia dojelitowego niż osoby szkolone tradycyjnie – i utrzymywali tę przewagę nawet po miesiącu. Różnica sięgała średnio 11 punktów.
Prognozowanie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych zwykle wymaga ogromnej mocy obliczeniowej i czasu, co w sytuacjach kryzysowych może utrudniać szybkie podejmowanie decyzji. Naukowcy opracowali jednak model oparty na sztucznej inteligencji, który potrafi przewidywać dynamikę epidemii w ułamku sekundy, zachowując przy tym zadowalającą dokładność.
Kortykosteroidy pomagają zmniejszyć stan zapalny i poprawiają rokowanie w ciężkim przebiegu COVID-19. Jednocześnie są lekami osłabiającymi układ odpornościowy, co teoretycznie może sprzyjać reaktywacji utajonych zakażeń, takich jak HBV.
Badanie obejmujące blisko 1900 osób z zaburzeniami pamięci pokazuje, że największe ryzyko pojawienia się myśli samobójczych występuje w pierwszym roku po diagnozie. Szczególnie zagrożone są osoby z depresją oraz te, które wcześniej podejmowały próby samobójcze.
Szwajcarscy naukowcy wykazali, że pewien rodzaj przeciwciał znacznie częściej występuje u osób z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby (AIH) niż u pacjentów z polekowym uszkodzeniem wątroby (DILI), choć obie choroby mogą dawać podobne objawy. To ważne, ponieważ wymagają one zupełnie innego leczenia – AIH wiąże się z długotrwałą terapią immunosupresyjną, natomiast w przypadku DILI często wystarczy odstawić szkodliwy lek.
Badania pokazują, że octan megestrolu może skutecznie poprawiać apetyt u seniorów z niezamierzoną utratą wagi. Wraz ze wzrostem łaknienia wielu pacjentów stopniowo odzyskuje masę ciała i poprawia swój stan odżywienia.
Badanie przeprowadzone wśród 60 sportowców po operacji kolana pokazało, że ponowny zabieg może wpływać nie tylko na sam staw, ale także na pracę mózgu. U osób po kolejnej operacji zauważono trudności z koncentracją, wolniejsze reakcje oraz wyraźnie większy lęk przed ruchem.
Naukowcy opracowali nowe rozwiązanie, które pozwala w przejrzysty sposób śledzić przebieg leczenia nowotworów i szybciej wychwytywać momenty pogorszenia choroby. Oprogramowanie łączy w jednym miejscu dane z badań, obrazowania i analiz genetycznych, tworząc spójny obraz historii leczenia pacjenta.
Rak trzustki jest jednym z najgroźniejszych nowotworów i często bywa wykrywany zbyt późno. Globalne badania z 185 krajów pokazują jednak, że wiele czynników ryzyka można kontrolować.
Zmiany klimatyczne coraz silniej wpływają na rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych, wskazują naukowcy. Ekstremalne zjawiska pogodowe zmuszają miliony ludzi do migracji, co sprzyja szerzeniu się infekcji, a rosnące temperatury ułatwiają przenoszenie patogenów i rozszerzają zasięg komarów wywołujących choroby takie jak malaria czy denga.
Przezskórna uszna stymulacja nerwu błędnego (taVNS) działa na dwa sposoby: pomaga wyciszyć nadmierną reakcję stresową mózgu oraz jednocześnie ogranicza przewlekły stan zapalny w organizmie. Badania kliniczne pokazują, że u osób z depresją metoda ta wiąże się z lepszymi efektami leczenia niż niektóre leki przeciwdepresyjne, a dodatkowo sprzyja poprawie koncentracji i obniżeniu poziomu markerów zapalenia.
Badanie wśród pracujących obywateli Litwy z lat 2021–2024 pokazuje, że pandemia COVID-19 nie spowodowała trwałego spadku aktywności fizycznej. Zamiast tego wzrósł odsetek osób ćwiczących regularnie, a zmniejszyła się grupa aktywnych sporadycznie.
Czy regularne stosowanie probiotyku może ograniczyć objawy przeziębienia? Badanie kliniczne z udziałem 188 osób wykazało, że przyjmowanie probiotyku LG2055 przez 12 tygodni wiąże się z rzadszym występowaniem kataru, kaszlu i bólu gardła.
Australijskie badanie obejmujące blisko 1500 ciąż wykazało, że u kobiet z cukrzycą typu 1 ciąża częściej wiąże się z poważnymi powikłaniami, takimi jak cesarskie cięcie czy przedwczesny poród, niż u kobiet z cukrzycą typu 2. Główne przyczyny to dłuższy czas trwania choroby oraz trudniejsza kontrola poziomu cukru we krwi.
Przełomowa meta-analiza obejmująca ponad 11 tysięcy pacjentów z zaawansowanym rakiem przełyku wykazała, że dodanie radioterapii w dawce ≥50 Gy do standardowego leczenia systemowego zmniejsza ryzyko zgonu o 28% i progresji choroby o 30%. Pacjenci otrzymujący kombinację immunochemioterapii z agresywną radioterapią osiągnęli medianę przeżycia 24,9 miesiąca wobec 16,9 miesiąca przy samej immunochemioterapii.
Polisacharydy z grzybni Morchella esculenta skutecznie chronią wątrobę przed uszkodzeniami alkoholowymi, obniżając enzymy wątrobowe AST i ALT oraz redukując stłuszczenie. Badania na modelu zwierzęcym wykazały, że związki te działają wielokierunkowo – normalizują metabolizm lipidów, wzmacniają system antyoksydacyjny i hamują szlaki zapalne.
Badania kliniczne pokazują, że lekanemab (nowy lek stosowany we wczesnej chorobie Alzheimera) może spowolnić postęp choroby poprzez usuwanie szkodliwego białka amyloidowego z mózgu. Terapia pozwala spowolnić utratę pamięci i samodzielności, szczególnie gdy zostanie rozpoczęta na wczesnym etapie choroby.
Naukowcy odkryli nowy sposób, który znacząco poprawia skuteczność klonowania komórek. Dzięki temu zarodki rozwijają się prawidłowo znacznie częściej niż dotychczas, co do tej pory było jednym z największych ograniczeń tej metody.
Model biopsychospołeczny traktuje człowieka jako całość – łącząc biologię, psychikę i środowisko społeczne. Badania dowodzą, że pacjenci psychiatryczni żyją o 12-20 lat krócej głównie przez nierozpoznane choroby somatyczne.
Nowa terapia genowa może otworzyć przełomowe możliwości leczenia dziedzicznej głuchoty. Badania pokazują, że wektory AAV, szczególnie AAV-ie, skutecznie i bezpiecznie dostarczają geny terapeutyczne do komórek ucha wewnętrznego, nie pogarszając słuchu.
Ciągłe monitorowanie glikemii (CGM) pozwala wykryć zaburzenia metaboliczne po przeszczepie nerki, których nie ujawniają standardowe badania krwi. Badania pokazują, że gdy czas spędzony powyżej prawidłowego poziomu glukozy przekracza 31,8% w ósmym dniu po operacji, możliwe jest przewidzenie rozwoju cukrzycy potransplantacyjnej z 88% czułością.
Naukowcy zidentyfikowali MFGMP jako białko mleczne o wyjątkowych właściwościach – zawiera ponad 1000 różnych białek, trawi się efektywniej niż tradycyjne białka serwatkowe i kazeinowe, a jego uporządkowana struktura molekularna zapewnia lepszą stabilność. Badania wykazały wyższy wskaźnik jakości aminokwasowej niż kazeina oraz unikalny profil trawienia – szybszy w jelicie niż WPC, bez tworzenia trudno strawnych skrzepów.
Nowoczesna technika obrazowania pozwoliła po raz pierwszy „na żywo” obserwować, jak komórki nowotworowe zmieniają budowę jądra komórkowego. Naukowcy wykazali, że w komórkach raka jelita grubego zaburzona zostaje naturalna bariera chroniąca jądro, co wpływa na sposób transportu substancji w komórce.
Naukowcy odkryli, że nadmiar metanu w jelitach może być główną przyczyną uporczywych zaparć u dzieci. Metan produkowany przez mikroorganizmy jelitowe spowalnia perystaltykę, wydłużając czas tranzytu jelitowego nawet o 20 godzin.
Badanie obejmujące ponad 1600 osób uzależnionych od opioidów pokazało, że niemal co trzecia z nich zmaga się z zaburzeniami lękowymi – znacznie częściej niż w populacji ogólnej. Najbardziej narażone są kobiety, osoby przyjmujące leki uspokajające oraz pacjenci z depresją.
Ponad 80% programów donacji ciał nadal wyklucza osoby z HIV i zapaleniem wątroby, opierając się na przestarzałych obawach z lat 80. Współczesna medycyna dysponuje skutecznymi metodami ochrony, takimi jak profilaktyką poekspozycyjną, szczepionkami i rygorystycznymi protokołami bezpieczeństwa.
Naukowcy opracowali innowacyjny suplement synbiotyczny zawierający cztery wybrane szczepy bakterii jelitowych wraz z błonnikiem i polifenolami. Badanie wykazało, że preparat znacząco zwiększa produkcję kwasów tłuszczowych o krótkim łańcuchu, szczególnie maślanu i octanu, które wspierają zdrowie jelit i działają przeciwzapalnie.
