Indeks substancji czynnych
strona nr 93
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Soja to jedna z najbogatszych roślinnych skarbnic białka, izoflawonów i fosfolipidów. Jej aktywne składniki – zwłaszcza fitoestrogeny – mogą wspierać komfort kobiet w okresie menopauzy, pomagać w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu i działać ochronnie na komórki. W aptekach dostępna jest w wielu formach: od wyciągów standaryzowanych po izolaty białkowe i lecytynę sojową.
- Sok z Yacon
Opis w przygotowaniu
- Soki z warzyw poddane fermentacji mlekowej
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Sól cholinowa glicerofosfoinozytolu (GPI) to roślinny składnik aktywny o działaniu przeciwzapalnym i łagodzącym. Hamuje kaskadę zapalną na poziomie enzymatycznym, redukuje zaczerwienienia, świąd i podrażnienia skóry. Stosowana jako niesterydowa alternatywa dla kortykosteroidów – bezpieczna nawet przy długotrwałym użyciu i u dzieci.
- witaminy i minerały
Sól Emska to środek wykrztuśny i alkalizujący, ułatwiający usuwanie śluzu z dróg oddechowych. Stosowana głównie w leczeniu stanów zapalnych układu oddechowego, wymaga ostrożności u osób z chorobami przewodu pokarmowego i nerek.
- syntetyczne i biologiczne
Sól Epsom to siarczan magnezu – naturalny minerał o szerokim zastosowaniu w pielęgnacji i domowej terapii. Zawiera magnez i siarkę, które działają rozluźniająco, przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Stosuje się ją głównie zewnętrznie – do kąpieli, kompresów i peelingów. Łagodzi bóle mięśni i stawów, redukuje obrzęki i wspiera kondycję skóry oraz włosów.
- witaminy i minerały
Sól fizjologiczna to 0,9% roztwór chlorku sodu, zbliżony składem do płynów ustrojowych człowieka. Służy do nawilżania nosa, inhalacji, przemywania oczu i ran oraz jako rozpuszczalnik leków. Dostępna bez recepty, bezpieczna dla całej rodziny – od noworodków po osoby starsze. Występuje w różnych stężeniach i formach, w tym wzbogacona o kwas hialuronowy.
- witaminy i minerały
Sól himalajska to nierafinowana sól kamienna z Pakistanu, bogata w śladowe ilości minerałów takich jak magnez, wapń, potas i żelazo. Stosowana jest jako przyprawa kuchenna oraz w pielęgnacji – do kąpieli, peelingów i inhalacji. Jak każda sól, powinna być spożywana z umiarem – maksymalnie 5 g dziennie.
- witaminy i minerały
Sól jodowana to sól kuchenna wzbogacona o jod, niezbędny do prawidłowej pracy tarczycy i produkcji jej hormonów. Regularne spożycie chroni przed niedoborami jodu, które mogą prowadzić do wola, niedoczynności tarczycy i zaburzeń rozwojowych u dzieci. Zapotrzebowanie na jod wzrasta w ciąży i podczas karmienia piersią. Nadmierne spożycie jodu może być szkodliwe, szczególnie przy chorobach autoimmunologicznych tarczycy.
- witaminy i minerały
Sól kłodawska pochodzi z najgłębszej kopalni soli kamiennej w Polsce. Jej złoża mają 250 milionów lat i są wolne od zanieczyszczeń cywilizacyjnych. Oprócz chlorku sodu dostarcza mikroelementów takich jak magnez, potas, selen i żelazo. Dostępna w wersjach białej jodowanej, niejodowanej i różowej – każda ma nieco inne zastosowanie w kuchni i domu.
- syntetyczne i biologiczne
Sól lecznicza jodowo-bromowa to substancja stosowana w terapii chorób skóry, układu nerwowego oraz układu oddechowego. Zawiera jod i brom, które mają działanie przeciwzapalne, uspokajające i łagodzące objawy chorobowe.
- Sól mineralna
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Sól morska jest naturalnym źródłem sodu i chloru. Dodanie soli morskiej do potraw może poprawić ich smak i wartość odżywczą.
- Sól potasowa kwasu glicyryzynowego
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Sól sodowa sulfonianu alfa-olefin C12-16 to anionowy surfaktant stosowany w produktach myjących – szamponach, żelach pod prysznic i mydłach. Tworzy obfitą pianę, skutecznie usuwa tłuszcz i zanieczyszczenia, działa też jako emulgator. Uważana za łagodniejszą od SLS, choć przy skórze wrażliwej może powodować przesuszenie. Jest biodegradowalna i uznana za bezpieczną w kosmetykach.
- syntetyczne i biologiczne
Solanka siarczkowa to substancja lecznicza wykorzystywana w terapii chorób skóry, stawów oraz układu oddechowego. Zawiera ona siarkę, która działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie oraz przeciwgrzybiczo.
- syntetyczne i biologiczne
Solifenacyna łagodzi objawy pęcherza nadreaktywnego, redukując naglące parcie, częstomocz i nietrzymanie moczu dzięki działaniu rozkurczającemu na mięśnie pęcherza.
- syntetyczne i biologiczne
Solriamfetol to lek stosowany w leczeniu nadmiernej senności u dorosłych z narkolepsją lub obturacyjnym bezdechem sennym, poprawiający czuwanie i komfort codziennego funkcjonowania.
- syntetyczne i biologiczne
Somapacytan to innowacyjny lek stosowany w terapii niedoboru hormonu wzrostu, oferujący wygodną, cotygodniową formę podania dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Somatostatyna to hormon hamujący wydzielanie wielu innych hormonów i enzymów, stosowany m.in. w leczeniu krwotoków z przewodu pokarmowego oraz zaburzeń endokrynnych.
- syntetyczne i biologiczne
Sonidegib to lek nowej generacji stosowany w terapii zaawansowanego raka podstawnokomórkowego skóry. Blokuje szlak Hedgehog, hamując rozwój nowotworu i wymagając ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa.
- surowce roślinne
Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus) to grzyb o wyjątkowych właściwościach neuroprotekcyjnych i immunomodulujących. Jej aktywne składniki – hericenony, erinacyny i beta-glukany – wspierają układ nerwowy, funkcje poznawcze i odporność. W Polsce jest gatunkiem chronionym; w suplementach diety stosuje się wyciąg z uprawianych grzybów. Dostępna w formie kapsułek, tabletek i proszku.
- syntetyczne i biologiczne
Sorbinian potasu to substancja chemiczna stosowana jako konserwant w przemyśle spożywczym. Jest bezpieczna dla zdrowia w odpowiednich dawkach.
- syntetyczne i biologiczne
Sorbitol (E420) to alkohol cukrowy stosowany w farmacji, kosmetyce i przemyśle spożywczym jako słodzik, humektant i stabilizator. Ma niższy wpływ na glikemię niż cukier i nie sprzyja próchnicy. W większych ilościach może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Osoby z nietolerancją fruktozy powinny unikać produktów z jego zawartością.
- surowce roślinne
Sorgo to bezglutenowe zboże o wyjątkowo bogatym składzie odżywczym – zawiera białko roślinne, błonnik, żelazo, magnez i witaminy z grupy B. Niski indeks glikemiczny czyni je dobrym wyborem dla diabetyków. Mąka z sorgo ma lekko orzechowy smak i szerokie zastosowanie w kuchni bezglutenowej.
- surowce roślinne
Pędy i pączki sosny mają właściwości wykrztuśne, rozkurczowe i przeciwbakteryjne, a olejek sosnowy działa antyseptycznie i przeciwzapalnie. Olejek terpentynowy rozgrzewa skórę, a dziegieć jest stosowany przy problemach dermatologicznych.
- surowce roślinne
Sosna czarna (Pinus nigra) to roślina iglasta, której wyciąg z pąków i pędów wykazuje działanie wykrztuśne, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Bogata w olejki eteryczne, flawonoidy i witaminę C, stosowana jest przede wszystkim przy infekcjach górnych dróg oddechowych, kaszlu i stanach zapalnych gardła. Dostępna w aptekach w formie syropów, kapsułek i tabletek.
- surowce roślinne
Sosna górska (Pinus mugo) to roślina iglasta ceniona w fitoterapii za właściwości wykrztuśne, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Jej olejek eteryczny i wyciąg stosuje się przy kaszlu, przeziębieniu, zapaleniu zatok oraz bólach reumatycznych. Zewnętrznie sprawdza się przy dolegliwościach skórnych i bólach mięśni. Ważne: nie stosować u dzieci poniżej 3 lat i kobiet w ciąży.
- surowce roślinne
Sosna limba (Pinus cembra) to wolno rosnące drzewo iglaste z Alp i Karpat, cenione od wieków w medycynie ludowej. Z jej igieł i gałązek pozyskuje się olejek eteryczny bogaty w monoterpeny i seskwiterpeny, który wspiera sen, łagodzi napięcie nerwowe, pomaga przy przeziębieniach i przynosi ulgę zmęczonym mięśniom. Olejek wymaga rozcieńczenia przed nałożeniem na skórę i nie jest zalecany dla małych dzieci ani kobiet w ciąży.
- surowce roślinne
Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris) to roślina lecznicza, z której pozyskuje się olejek sosnowy, olejek terpentynowy, dziegieć sosnowy oraz wyciągi z pędów i pąków. Surowce te wykazują działanie wykrztuśne, przeciwzapalne, odkażające i przeciwdrobnoustrojowe. Stosowane są przy infekcjach górnych dróg oddechowych, bólach reumatycznych i schorzeniach skórnych.
Sotagliflozyna to podwójny inhibitor SGLT1 i SGLT2, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 1 i 2. Obniża glikemię na czczo i po posiłkach, wspomaga redukcję masy ciała oraz ciśnienia tętniczego, wymaga monitorowania i ostrożności.
- syntetyczne i biologiczne
Sotalol stosuje się w terapii zaburzeń rytmu serca. Wpływa na zwolnienie akcji serca i stabilizację rytmu, wymagając indywidualnego dawkowania i szczególnej ostrożności u wybranych pacjentów.
Sotatercept to białko fuzyjne modulujące szlak TGF-β, stosowane głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego płucnego i anemii związanej z chorobami nerek, działające poprzez hamowanie rozrostu mięśni naczyń płucnych i wspomaganie produkcji czerwonych krwinek.
- syntetyczne i biologiczne
Sotorasib to innowacyjny lek celowany stosowany u dorosłych z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca z mutacją KRAS G12C, gdy wcześniejsze terapie okazały się nieskuteczne.
Sotrowimab to humanizowane przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu łagodnego i umiarkowanego COVID-19 u osób wysokiego ryzyka. Działa przeciwwirusowo, blokując białko kolca SARS-CoV-2 i ograniczając rozwój infekcji.
- Spandex
Opis w przygotowaniu
