Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 3
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- Akrylaty
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Aksamitka wzniesiona (Tagetes erecta) to roślina bogata w luteinę, zeaksantynę i flawonoidy. Wyciąg z jej kwiatów wykazuje w badaniach laboratoryjnych właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Stosowana w suplementach, dermokosmetykach i produktach spożywczych – przed użyciem w większych dawkach skonsultuj się z farmaceutą.
- syntetyczne i biologiczne
Aksykabtagen cyloleucel to nowatorska terapia CAR-T, wykorzystująca zmodyfikowane limfocyty T do zwalczania opornych chłoniaków z komórek B u dorosłych, dostępna w wyspecjalizowanych ośrodkach.
- syntetyczne i biologiczne
Aksytynib to nowoczesny lek hamujący wzrost naczyń krwionośnych guza, stosowany u dorosłych z zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym po niepowodzeniu wcześniejszej terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Aktinokinol to substancja lecznicza o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybiczych, stosowana w leczeniu chorób skóry i błon śluzowych. Jest to organiczny związek chemiczny, który działa poprzez hamowanie syntezy białek w komórkach patogennych.
- Aktywator epidermalnego kwasu hialuronowego
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Alantoina wspomaga regenerację skóry, przyspiesza gojenie ran oraz łagodzi podrażnienia. Znajduje zastosowanie w leczeniu blizn, oparzeń i suchości skóry, poprawiając jej kondycję.
- syntetyczne i biologiczne
Alanyloglutamina to stabilna, dobrze wchłaniana forma glutaminy stosowana głównie w żywieniu klinicznym. Biodostępność oralna przekracza 80%, a w szpitalach podawana jest dożylnie pacjentom w stanach krytycznych w dawce 0,2–0,5 g/kg/dobę.
- surowce roślinne
Albicja jedwabista (Albizia julibrissin) to roślina lecznicza z bogatym składem fitochemicznym – saponiny triterpenoidowe, flawonoidy i lignany odpowiadają za jej badane właściwości uspokajające, przeciwlękowe i antyoksydacyjne. Wyciąg z kory jest też cennym składnikiem kosmetyków przeciwstarzeniowych.
- syntetyczne i biologiczne
Albumina ludzka to białko osocza odpowiedzialne za utrzymanie objętości krwi i transport substancji. Wykorzystywana jest w leczeniu niedoborów płynów oraz zaburzeń równowagi osmotycznej.
- syntetyczne i biologiczne
Albutrepenonakog alfa to innowacyjna substancja do leczenia hemofilii B, charakteryzująca się wydłużonym działaniem i rzadszym podawaniem, co zwiększa komfort terapii u dzieci i dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Aldehyd glutarowy to substancja pomocnicza stosowana w farmacji jako środek dezynfekujący narzędzia medyczne, czynnik sieciujący białka w materiałach protetycznych i dentystycznych oraz keratolityk w leczeniu brodawek podeszwowych (roztwór 10%). Wykazuje szerokie działanie przeciwdrobnoustrojowe – bakteriobójcze, grzybobójcze, wirusobójcze i sporobójcze.
- syntetyczne i biologiczne
Alemtuzumab to innowacyjny lek immunosupresyjny stosowany w leczeniu wysoce aktywnej postaci stwardnienia rozsianego, skutecznie wpływający na komórki odpornościowe i przebieg choroby.
- syntetyczne i biologiczne
Alergeny mogą być wykorzystywane w celach leczniczych. Substancje alergenne mogą mieć zastosowanie w terapii chorób alergicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Alergoidy pyłków roślin to chemicznie zmodyfikowane ekstrakty alergenów do immunoterapii swoistej. Redukują objawy alergii na pyłki traw i drzew, zmniejszają zużycie leków ratunkowych i mogą przynosić efekty trwające do 12 lat po zakończeniu leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Alfa-amylaza to enzym trzustkowy i ślinowy rozkładający skrobię na cukry proste. Jej inhibitory – jak akarboza – stosuje się w leczeniu cukrzycy typu 2. Niski poziom amylazy we krwi wiąże się z ryzykiem insulinooporności i zespołu metabolicznego.
- syntetyczne i biologiczne
Alfa-arbutyna hamuje tyrozynazę – enzym odpowiedzialny za produkcję melaniny – co pomaga rozjaśniać przebarwienia i wyrównywać koloryt skóry. Jest ponad 10-krotnie silniejsza od zwykłej arbutyny, bezpieczna w stężeniu do 2% w kremach, dobrze tolerowana i skuteczna zwłaszcza w połączeniu z innymi składnikami rozjaśniającymi.
- syntetyczne i biologiczne
Alfa-galaktozydaza to enzym trawienny rozkładający cukry złożone z roślin strączkowych i warzyw, które powodują wzdęcia i gazy. Jej rekombinowana forma jest jednocześnie lekiem stosowanym w chorobie Fabry'ego – rzadkiej chorobie genetycznej prowadzącej do uszkodzenia nerek, serca i układu nerwowego.
- syntetyczne i biologiczne
Alfa-glukan to polisacharyd glukozowy obecny m.in. w skrobi i grzybach. Wpływa na trawienie węglowodanów, może działać prebiotycznie i – w formie grzybowej (AHCC) – wykazuje wstępny potencjał immunomodulujący, choć dowody kliniczne są jeszcze skąpe.
- syntetyczne i biologiczne
Alfa-glukozyl hesperydyna to lepiej przyswajalna forma hesperydyny z cytrusów. Obniża trójglicerydy i LDL-cholesterol, wykazuje działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. EFSA dopuściła ją jako bezpieczny składnik żywności do 364 mg dziennie dla dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
AAKG to substancja lecznicza stosowana w suplementacji sportowej, która ma wpływ na poprawę wydolności fizycznej i regenerację mięśni. Jest to połączenie argininy i alfa-ketoglutaranu, które zwiększa przepływ krwi i dostarczenie tlenu do mięśni.
- syntetyczne i biologiczne
Alfa-laktoalbumina to białko serwatkowe o najwyższej wśród białek pokarmowych zawartości tryptofanu (~48 mg/g). Wspiera syntezę serotoniny i melatoniny, poprawia jakość snu oraz nastrój, działa jako nośnik minerałów i uwalnia biopeptydowy o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym. Stosowana w mieszankach dla niemowląt i suplementach dla dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Alfa-pinen to terpen z olejków eterycznych roślin iglastych i ziół. Badania laboratoryjne i na zwierzętach wskazują na działanie przeciwzapalne, bronchodilatacyjne, neuroprotekcyjne i przeciwdrobnoustrojowe, jednak potwierdzające dane kliniczne u ludzi są nadal ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Alfakalcydol, aktywna pochodna witaminy D, reguluje poziom wapnia i fosforu, wspierając zdrowie kości. Stosowany przy niedoborach i chorobach nerek, ważny w terapii dzieci i dorosłych.
Alfaksalon to neurosteroid stosowany w weterynarii jako środek uspokajający, nasenny i anestetyczny. Działa przez modulację receptorów GABA-A, powodując sedację i znieczulenie o szybkim początku i krótkim czasie działania.
Alfaprostol to syntetyczny analog prostaglandyny F2α stosowany w weterynarii do regulacji rozrodu zwierząt gospodarskich. Wykazuje działanie luteolityczne, indukuje ruję, aborcję i leczy schorzenia macicy.
- syntetyczne i biologiczne
Alfuzosyna łagodzi objawy łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, poprawiając przepływ moczu i komfort życia. Stosowana głównie w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu.
- surowce roślinne
Algi błękitne (spirulina, AFA) to bogate w białko, żelazo i fikojaninę suplementy z wstępnymi dowodami na wspieranie profilu lipidowego i ciśnienia krwi. Kluczowe ryzyko to zanieczyszczenie mikrocystynami i ciężkimi metalami – zawsze wybieraj preparaty od zweryfikowanych producentów.
- surowce roślinne
Algi brunatne zawierają fukoidan, fukoksantynę i florotaniny o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym potwierdzonym głównie w badaniach laboratoryjnych. Dane z badań klinicznych u ludzi są ograniczone. Wysoka zawartość jodu wymaga ostrożności przy chorobach tarczycy.
- surowce roślinne
Algi czerwone (Lithothamnion calcareum) dostarczają wapnia, magnezu i ponad 70 pierwiastków śladowych. Stosuje się je jako suplement wspierający kości, stawy i układ pokarmowy oraz jako naturalny środek zobojętniający kwasy.
- surowce roślinne
Algi morskie zawierają kwasy omega-3 (EPA, DHA), fukoidan, karotenoidy i flukotaniny. Dostępne jako wyciąg z alg Laminaria digitata, proszek z czerwonych alg czy wyciąg z alg złotych. Większość danych o ich działaniu pochodzi z badań laboratoryjnych.
- surowce roślinne
Algi oceaniczne zawierają kwasy DHA i EPA, karotenoidy oraz polisacharydy siarczkowane badane pod kątem działania przeciwutleniającego, przeciwzapalnego i przeciwdrobnoustrojowego. Wyciągi z alg dostępne są w suplementach i dermokosmetykach; badania kliniczne u ludzi trwają.
- syntetyczne i biologiczne
Alginian magnezu to substancja z brunatnych alg, która w żołądku tworzy żelową barierę blokującą refluks kwasu. Stosuje się go w GERD, refluksie krtaniowo-gardłowym i u niemowląt z ulewaniem. Nie zawiera sodu – ważna zaleta dla osób na diecie niskosodowej. Przed zastosowaniem w chorobie nerek lub przy jednoczesnym przyjmowaniu leków warto skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Alginian potasu to sól kwasu alginowego z alg morskich. Tworzy żelową „tratwę" w żołądku, która blokuje refluks kwasu do przełyku. Działa czysto fizycznie – bez wchłaniania do krwi. Stosowany w lekach na zgagę i refluks żołądkowo-przełykowy (GERD), dostępnych bez recepty.
- syntetyczne i biologiczne
Alginian sodu skutecznie łagodzi zgagę i objawy refluksu żołądkowo-przełykowego, tworząc ochronną barierę w przełyku. Stosowany doustnie, jest odpowiedni dla dorosłych i dzieci powyżej 12 lat.
- syntetyczne i biologiczne
Alginian wapnia pochodzi z brunatnych wodorostów i tworzy żel, który działa miejscowo – w ranach absorbuje wydzielinę i wspomaga gojenie, a w preparatach na refluks tworzy barierę mechaniczną w żołądku blokującą cofanie się kwasu do przełyku. Uznawany za bezpieczny, w tym w ciąży i podczas karmienia piersią.