Indeks substancji czynnych
strona nr 2
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Acetylocysteina rozrzedza wydzielinę w drogach oddechowych, ułatwia odkrztuszanie i działa antyoksydacyjnie. Stosowana przy infekcjach, dostępna w różnych formach, wymaga ostrożności u niektórych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Acetyloglukozamina (NAG) to aminocukier budujący chrząstkę, śluzówkę jelit i skórę. W badaniach stosowano 500–1250 mg/dobę w osteoartrozie i 3–6 g/dobę w zapaleniach jelit. Hamuje metaloproteinazy i prozapalne cytokiny. Osoby z cukrzycą i przyjmujące warfarynę powinny skonsultować suplementację z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Acetyloheksapeptyd-1 (Melitane) to syntetyczny peptyd naśladujący hormon α-MSH. Wiąże receptor MC1R, pobudza melanocyty do produkcji eumelaniny i wzmacnia naturalną ochronę skóry przed UV. Stosowany w kosmetykach przyspieszających opalanie, wyrównujących koloryt skóry oraz w preparatach do włosów ograniczających siwienie.
- Acetyloheksapeptyd-8
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Acetylotetrapeptyd-2 to syntetyczny peptyd kosmetyczny naśladujący hormony grasicy. Wspiera odnowę naskórka, stymuluje syntezę kolagenu i elastyny oraz – według wstępnych badań – może spowalniać wypadanie włosów. Dane kliniczne są jak dotąd ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Acetylotetrapeptyd-3 to biomimetyczny peptyd pobudzający produkcję kolagenu i lamininy w skórze głowy, co wzmacnia mieszki włosowe i ogranicza wypadanie włosów. Stosowany miejscowo w kosmetykach do pielęgnacji włosów, wykazuje dobry profil bezpieczeństwa i brak znanych działań niepożądanych przy aplikacji na skórę.
- syntetyczne i biologiczne
Acetylotetrapeptyd-5 (Eyeseryl®) to syntetyczny peptyd w kremach i serum pod oczy. Zmniejsza opuchliznę i cienie, hamując enzym ACE i blokując glikację kolagenu. Badanie producenta wykazało poprawę u 70% ochotników po 15 dniach, ale niezależnych dużych badań klinicznych brakuje.
- syntetyczne i biologiczne
Acetylowany alkohol lanolinowy pochodzi z wełny owczej i pełni rolę emolientu oraz środka okluzyjnego w kremach, maściach i preparatach ocznych. Tworzy warstwę ochronną ograniczającą utratę wody, stabilizuje emulsje i poprawia rozsmarowywanie. Bezpieczeństwo potwierdzono przy stężeniach 0,02–6,3% w produktach kosmetycznych i do 10% w maściach okulistycznych.
- surowce roślinne
Achyranthes aspera (apamarga) to roślina ajurwedyjska bogata w alkaloidy, flawonoidy, saponiny i ecdysteroidy. Wyciąg z apamarga wykazuje w badaniach laboratoryjnych działanie przeciwzapalne, moczopędne i przeciwdrobnoustrojowe. Bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży ze względu na właściwości abortywne.
- surowce roślinne
Acmella oleracea (parakress, roślina bólu zęba) zawiera spilanthol – związek wywołujący mrowienie i miejscowe znieczulenie. Badania przedkliniczne sugerują działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i moczopędne, jednak danych z badań klinicznych u ludzi jest bardzo mało.
- syntetyczne i biologiczne
ActiFilm DOL to substancja lecznicza stosowana w leczeniu bólu i stanów zapalnych gardła oraz jamy ustnej. Jest to preparat w postaci sprayu, który działa miejscowo na błony śluzowe.
- syntetyczne i biologiczne
Acyklowir to lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu zakażeń wywołanych przez wirusy opryszczki, półpaśca i ospy wietrznej, dostępny w różnych formach podania dla skutecznej terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Acytretyna to lek stosowany w leczeniu ciężkich chorób skóry, takich jak łuszczyca. Charakteryzuje się wysoką skutecznością, ale wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Adagrazyb to innowacyjny lek doustny celowany w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca z mutacją KRAS G12C, wyróżniający się selektywnym działaniem i określonym profilem bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Adalimumab to innowacyjny lek biologiczny stosowany w terapii chorób zapalnych, takich jak RZS czy łuszczyca. Skutecznie łagodzi objawy, poprawiając komfort życia pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Adenozyna wykorzystywana jest w leczeniu nagłych zaburzeń rytmu serca, szczególnie częstoskurczów nadkomorowych. Działa błyskawicznie i podawana jest wyłącznie w warunkach szpitalnych.
- syntetyczne i biologiczne
Adenozyno-5'-monofosforan (AMP) to naturalny nukleotyd powstający z rozkładu ATP w komórkach. Aktywuje enzym AMPK regulujący metabolizm energetyczny i służy jako prekursor adenozyny – substancji rozszerzającej naczynia i zwalniającej pracę serca. W badaniach klinicznych AMP w iniekcji był badany w półpaścu i owrzodzeniach żylnych, a adenozyna podawana dożylnie jest stosowana w kardiologii.
- syntetyczne i biologiczne
Adrenalina to kluczowy lek stosowany w nagłych stanach zagrożenia życia, takich jak wstrząs anafilaktyczny czy zatrzymanie krążenia, a także pomocniczo w znieczuleniach miejscowych.
- Adypinian dibutylu
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Afatynib stosowany jest w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca z określonymi mutacjami genetycznymi, hamując wzrost komórek nowotworowych poprzez blokowanie wybranych szlaków sygnałowych.
- syntetyczne i biologiczne
Aflibercept hamuje nieprawidłowy wzrost naczyń krwionośnych w oku, wspierając leczenie wysiękowej postaci AMD, obrzęku plamki i powikłań cukrzycowych, poprawiając szanse na zachowanie ostrości wzroku.
Afoksolaner to skuteczna substancja przeciwpasożytnicza, eliminująca pchły i kleszcze u psów i kotów. Działa selektywnie na układ nerwowy pasożytów, zapewniając szybkie i bezpieczne zwalczanie infestacji.
- syntetyczne i biologiczne
Agalzydaza alfa to enzym zastępczy podawany dożylnie (0,2 mg/kg co dwa tygodnie) w chorobie Fabry'ego. Trafia do lizosomów komórkowych, gdzie rozkłada gromadzący się glikolipid Gb3, spowalniając uszkodzenie nerek, serca i układu nerwowego. Zarejestrowana w UE od 2001 roku, stosowana u dorosłych i dzieci powyżej 7. roku życia.
- syntetyczne i biologiczne
Agalzydaza beta to enzym stosowany w terapii choroby Fabry’ego, umożliwiający zastąpienie niedoboru naturalnego enzymu i poprawę funkcjonowania organizmu. Podawana dożylnie pod kontrolą lekarza.
- syntetyczne i biologiczne
Agar to polisacharyd z wodorostów, używany w lekach jako zagęszczacz, środek żelujący i zawieszający. Doustnie stosowany wymaga wypicia dużej ilości wody – bez niej grozi niedrożnością przełyku lub jelit. Może obniżać wchłanianie leków przyjmowanych w tym samym czasie.
- surowce roślinne
Agaricus blazei to brazylijski grzyb leczniczy bogaty w beta-glukany i ergosterol. Wspiera układ odpornościowy, może poprawiać insulinooporność i wykazuje właściwości antyoksydacyjne. Przed stosowaniem skonsultuj się z lekarzem – możliwe interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi i ryzyko uszkodzenia wątroby.
- surowce roślinne
Agawa dostarcza inulinę (48–60% suchej masy), steroidal saponiny i flawonoidy. Syrop z agawy ma niski indeks glikemiczny (GI 10–27) i działa prebiotycznie. Stosowanie w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko pobudzenia skurczów macicy.
Aglepriston to weterynaryjny antyprogestagen stosowany u suk do przerywania ciąży i leczenia ropomacicza. Blokuje receptory progesteronowe, umożliwiając kontrolę cyklu rozrodczego bez interwencji chirurgicznej.
- syntetyczne i biologiczne
Agomelatyna to lek przeciwdepresyjny, który wyróżnia się wpływem na rytm dobowy i poprawę nastroju, stosowany u dorosłych z dużymi epizodami depresyjnymi.
- surowce roślinne
Agrest indyjski (amla) to owoc bogaty w witaminę C, garbniki i polifenole. Badania kliniczne potwierdzają jego wpływ na profil lipidowy i kontrolę glikemii. Może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwcukrzycowymi – przed suplementacją skonsultuj się z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Airlicium to ultralekki aerożel kosmetyczny pochłaniający sebum, stosowany w dermokosmetykach dla skóry tłustej. Producent deklaruje 8-godzinny efekt matujący potwierdzony w badaniach klinicznych na małych grupach. Dostępny wyłącznie jako składnik gotowych preparatów.
- surowce roślinne
Akacja arabska (babul) zawiera garbniki, flawonoidy i gumę arabską – błonnik o działaniu prebiotycznym. Wyciąg wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne, a tradycyjnie stosuje się go przy dolegliwościach trawiennych, w pielęgnacji jamy ustnej i wspomaganiu gojenia ran. Ważna interakcja z amoksycyliną wymaga zachowania 4-godzinnego odstępu.
- surowce roślinne
Akacja katechu to roślina bogata w katechiny, garbniki i flawonoidy. Badania laboratoryjne i przedkliniczne wskazują na właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwdrobnoustrojowe, choć brakuje dużych badań klinicznych u ludzi. Przed stosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie jeśli przyjmujesz leki na nadciśnienie lub teofilinę.
- syntetyczne i biologiczne
Akalabrutynib to nowoczesny inhibitor kinazy Brutona, wykorzystywany w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej, zapewniający skuteczną kontrolę choroby dzięki selektywnemu działaniu na limfocyty B.
- syntetyczne i biologiczne
Akamprozat wspiera utrzymanie abstynencji u osób uzależnionych od alkoholu, wpływając na układ nerwowy i redukując potrzebę sięgania po alkohol. Stosowany jest jako element kompleksowej terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Akarboza to doustny lek stosowany w cukrzycy typu 2, spowalniający wchłanianie węglowodanów i pomagający kontrolować poposiłkowy wzrost poziomu cukru we krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Aklidyna to wziewny lek rozszerzający oskrzela, stosowany u dorosłych z POChP. Ułatwia oddychanie i łagodzi objawy choroby, dostępny solo lub w preparatach złożonych do inhalacji.
