Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 85
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Propafenon to lek przeciwarytmiczny stosowany w terapii zaburzeń rytmu serca, zarówno nadkomorowych, jak i komorowych, dostępny w różnych formach umożliwiających dostosowanie leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Propan to substancja chemiczna, która może mieć zastosowanie jako lek w niektórych przypadkach. Jednakże, jej stosowanie jest ściśle kontrolowane ze względu na potencjalne skutki uboczne.
- syntetyczne i biologiczne
Propanediol to substancja pomocnicza stosowana w lekach i kosmetykach jako rozpuszczalnik, humektant i stabilizator. Charakteryzuje się bardzo niską toksycznością i dobrą tolerancją skórną. U małej liczby osób może wywołać reakcję alergiczną.
- syntetyczne i biologiczne
Propanol to alkohol o silnych właściwościach dezynfekujących, szeroko stosowany w antyseptyce skóry przed zabiegami medycznymi, skuteczny wobec bakterii, wirusów i grzybów.
Propentofilina to pochodna ksantyny poprawiająca mikrokrążenie i elastyczność erytrocytów. Stosowana w leczeniu przewlekłych chorób naczyń obwodowych, zaburzeń ukrwienia mózgu, szumów usznych i retinopatii.
- syntetyczne i biologiczne
Propionian klobetazolu to silny kortykosteroid do stosowania miejscowego, skuteczny w leczeniu ciężkich stanów zapalnych skóry i świądu, szczególnie tam, gdzie inne preparaty zawodzą.
- syntetyczne i biologiczne
Propionibacterium freudenreichii to probiotyczna bakteria mleczarska, która w jelitach wytwarza kwas propionowy, witaminę B12 i czynnik bifidogenny DHNA. Wspiera barierę jelitową i moduluje odporność. Suplementacja jest ogólnie bezpieczna, lecz wymaga ostrożności u osób z niedoborami odporności.
- syntetyczne i biologiczne
Propofol to szybko działający anestetyk używany do znieczulenia ogólnego i sedacji. Charakteryzuje się szybkim początkiem i krótkim czasem działania, co pozwala na precyzyjną kontrolę stanu pacjenta.
Propoksur to insektycyd karbaminianowy stosowany przeciw owadom w rolnictwie i dezynsekcji, działający przez hamowanie acetylocholinoesterazy. Nie jest lekiem i może być toksyczny dla ludzi.
- surowce roślinne
Propolis to żywica pszczela bogata w flawonoidy i CAPE. Badania kliniczne wskazują na jej potencjał w kontroli glikemii u diabetyków, gojeniu opryszczki i zdrowiu jamy ustnej. U osób uczulonych na produkty pszczele może wywoływać reakcje alergiczne.
- syntetyczne i biologiczne
Propyloparaben to konserwant przeciwdrobnoustrojowy stosowany w lekach, kosmetykach i żywności (E216) w stężeniach od 0,02 do 0,1%. Europejski SCCS uznał go za bezpieczny w kosmetykach do 0,14%, a EFSA ustaliła ADI na 0,5 mg/kg/dobę. Szybko się metabolizuje i nie kumuluje w organizmie. Ostrożność wskazana u osób z alergią na parabeny.
- syntetyczne i biologiczne
Propylotiouracyl to lek przeciwtarczycowy wykorzystywany w terapii nadczynności tarczycy. Hamuje syntezę hormonów tarczycowych, wspomagając przywracanie równowagi hormonalnej organizmu.
- surowce roślinne
Proso zwyczajne zawiera flawonoidy, kwasy fenolowe i unikalną miliacynę. Wykazuje właściwości antyoksydacyjne i wspiera kontrolę glikemii. Jako zboże bezglutenowe nadaje się dla osób z nietolerancją glutenu, jednak przy chorobach tarczycy wymaga ostrożności.
- syntetyczne i biologiczne
Proszek ze skorupek jaj to naturalne źródło węglanu wapnia o dobrej biodostępności. Wspiera gęstość kości, może łagodzić ból w osteoporozie i zawiera śladowe minerały wspierające metabolizm kostny. Nadmierne dawki mogą szkodzić nerkom i sercu.
- syntetyczne i biologiczne
Protamina neutralizuje działanie heparyny, stosowana głównie podczas zabiegów chirurgicznych lub przedawkowania leków przeciwzakrzepowych. Wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko reakcji alergicznych.
- Proteaza
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Proteaza III (PR3) to enzym serynowy neutrofili rozkładający macierz pozakomórkową i aktywujący cytokiny zapalne. Jej nadmierna aktywność wiąże się z chorobami autoimmunologicznymi i zapalnymi; trwają badania nad selektywnymi inhibitorami PR3.
- syntetyczne i biologiczne
Białko białego łubinu dostarcza ok. 36–40 g protein na 100 g nasion i wszystkie niezbędne aminokwasy egzogenne. Badania kliniczne łączą jego regularne spożycie z obniżeniem LDL-cholesterolu, redukcją ciśnienia krwi i poprawą kontroli glikemii. Wymaga obróbki w celu usunięcia alkaloidów.
- syntetyczne i biologiczne
Proteiny jedwabiu (fibroina i sericyna) nawilżają skórę, wzmacniają włosy, wspierają gojenie ran i wykazują aktywność antyoksydacyjną. Hydrolizowana forma wnika w strukturę włosa i naskórka, wiążąc wodę i tworząc ochronny film. Bezpieczeństwo w kosmetykach potwierdzone przez niezależny panel ekspertów.
- syntetyczne i biologiczne
Proteiny kaszmiru to hydrolizowany keratin z koziej sierści. Stosowane w kosmetykach, teoretycznie tworzą film ochronny, lecz po hydrolizie tracą tę właściwość. Brak badań klinicznych potwierdzających skuteczność u ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Proteoglikany to składniki chrząstki stawowej i skóry. Suplementy z chrząstki łososia (5–10 mg/dobę) wykazały w badaniach klinicznych korzystny wpływ na biomarkery metabolizmu chrząstki i kondycję skóry. Działanie przeciwzapalne potwierdzono dotychczas głównie na modelach zwierzęcych.
- syntetyczne i biologiczne
Protodioscyna to steroidowy saponin z Tribulus terrestris, kozieradki i pochrzynie. Badania przedkliniczne sugerują wpływ na poziom androgenów i tlenek azotu, jednak ludzkie dane kliniczne są ograniczone i niejednoznaczne. Dostępna głównie w suplementach diety standaryzowanych pod kątem zawartości saponin.
- syntetyczne i biologiczne
Protrombina ludzka (czynnik II) to białko osocza, które po aktywacji staje się trombiną i zapoczątkowuje tworzenie skrzepu. Koncentrat protrombiny podawany dożylnie stosuje się szpitalnie przy groźnych krwawieniach i odwracaniu działania antykoagulantów, takich jak warfaryna.
- syntetyczne i biologiczne
Prukalopryd to innowacyjny lek na przewlekłe zaparcia, wspomagający motorykę jelit i skuteczność wypróżnień u dorosłych, szczególnie gdy inne terapie zawodzą.
- syntetyczne i biologiczne
Prulifloksacyna to antybiotyk fluorochinolonowy podawany doustnie, który w organizmie przekształca się w aktywną ulifloksacynę. Działa bakteriobójczo, hamując enzymy niezbędne do replikacji DNA bakterii. Stosuje się go głównie w zakażeniach dróg moczowych i zaostrzeniach przewlekłego zapalenia oskrzeli w dawce 600 mg raz na dobę.
- syntetyczne i biologiczne
Prydynol to centralnie działający lek rozkurczowy blokujący receptory muskarynowe acetylocholiny. Stosowany w bólu krzyża, kręczu szyi, skurczach mięśni i parkinsonizmie. Typowe dawkowanie to 3 mg trzy razy na dobę. Może powodować objawy antycholinergiczne: suchość w ustach, zaburzenia widzenia i zaparcia.
- Przeciwciała anty-amfetaminowe
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Przeciwciała antygranulocytu to substancja wykorzystywana w diagnostyce medycznej. Jest oznaczana izotopem technetu-99m.
- Przeciwciała IgA przeciwko transglutaminazie tkankowej (anty-tTG)
Opis w przygotowaniu
- Przeciwciała monoklonalne sprzężone ze złotem
Opis w przygotowaniu
- Przeciwciała specyficzne dla hemoglobiny ludzkiej
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Przetacznik leśny to zioło bogate w aukubinę, garbniki, saponiny i flawonoidy. Tradycyjnie stosowane przy kaszlu, problemach trawiennych i dolegliwościach skórnych. Badania laboratoryjne i na zwierzętach potwierdzają właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne, jednak dowody kliniczne są ograniczone. Kobiety w ciąży i karmiące powinny unikać stosowania.
- surowce roślinne
Przymiotno kanadyjskie (Erigeron canadensis) to zioło tradycyjnie stosowane jako środek ściągający i moczopędny. Zawiera garbniki, flawonoidy i fenolokwasy. Brak wystarczających badań klinicznych potwierdzających skuteczność. Przeciwwskazane w ciąży i przy lekach przeciwkrzepliwych.
- surowce roślinne
Przytulia czepna (Galium aparine) to zioło działające moczopędnie i wspomagające układ limfatyczny. Zawiera asperulozydy, flawonoidy, kwasy fenolowe i garbniki. Stosowana jako napar, nalewka lub świeży sok. Nie zalecana w ciąży i przy niektórych schorzeniach nerek lub serca.
- surowce roślinne
Przytulia właściwa (Galium odoratum) to roślina bogata w kumarynę o działaniu przeciwzakrzepowym, a także flawonoidy, irydo-glikozydy i garbniki. Tradycyjnie stosowana przy bezsenności, zaburzeniach trawienia i problemach z wątrobą. Długotrwałe lub nadmierne stosowanie może uszkodzić wątrobę i nasilić działanie leków rozrzedzających krew.