Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 50
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- Kopolimer akrylowy
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kopolimer PVM/MA to syntetyczny polimer bioadhezyjny stosowany jako substancja pomocnicza w pastach do zębów, lekach i kosmetykach. Tworzy film na błonach śluzowych i skórze, przedłużając działanie składników aktywnych. Uznany za bezpieczny przy stężeniach do 13% w produktach kosmetycznych.
- Kopolimer VP/VA
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kordycepina to naturalny analog adenozyny z grzyba Cordyceps. Blokuje syntezę RNA, wywołuje apoptozę i działa przeciwzapalnie – głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach. Kliniczne zastosowanie ogranicza szybki rozkład przez enzym ADA i brak dużych badań na ludziach.
- surowce roślinne
Kordyceps chiński to grzyb leczniczy z TCM zawierający kordycepinę, polisacharydy i adenozynę. Badany pod kątem wsparcia odporności, wydolności i funkcji nerek. Stosowany w dawkach 1000–3000 mg/dobę; wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych i immunosupresyjnych.
- surowce roślinne
Korkowiec amuraski to zielarski surowiec z kory drzewa Phellodendron amurense, bogaty w berberynę i inne alkaloidy. Stosowany tradycyjnie w medycynie chińskiej, japońskiej i indyjskiej; wstępne badania sugerują działanie przeciwzapalne i metaboliczne. Bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią.
- syntetyczne i biologiczne
Koryfolitropina alfa to innowacyjny hormon stymulujący owulację u kobiet i dojrzewanie płciowe u chłopców, wyróżniający się długotrwałym działaniem i wygodą stosowania w leczeniu niepłodności.
- surowce roślinne
Korzennik lekarski (Pimenta dioica) zawiera eugenol (60–90% olejku eterycznego), który działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Roślina ma potencjał antyoksydacyjny i przeciwdrobnoustrojowy, ale może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych – przed stosowaniem w dawkach leczniczych warto skonsultować się ze specjalistą.
- surowce roślinne
Kosaciec (Iris) zawiera izoflawony, iridin i triterpenoidy iridal. Tradycyjnie stosowany jako środek żółciopędny i łagodnie przeczyszczający. Przeciwwskazany w ciąży, laktacji i przy digoksynie.
- surowce roślinne
Kosodrzewina (Pinus mugo) dostarcza olejku eterycznego bogatego w α-pinen, δ-3-karen i limonen. Stosowana przy dolegliwościach dróg oddechowych (kaszel, zapalenie oskrzeli) i bólach mięśniowo-stawowych; olejek ujęty w europejskich farmakopejach. Badania laboratoryjne potwierdzają aktywność przeciwutleniającą; pełne badania kliniczne u ludzi są ograniczone.
- surowce roślinne
Kostowiec (Saussurea costus) to roślina himalajska stosowana tradycyjnie w ajurwedzie i medycynie chińskiej. Jego korzeń zawiera seskwiterpenowe laktony (kostunolid, dehydrokostus lakton) badane pod kątem działania przeciwzapalnego. Kliniczne dowody skuteczności są ograniczone, a preparaty mogą być zanieczyszczone toksycznym kwasem arystolochowym.
- Kotala (Salacia reticulata)
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kotrimoksazol łączy trimetoprim i sulfametoksazol (1:5), blokując dwa etapy syntezy kwasu foliowego w bakteriach – efekt jest bakteriobójczy. Stosowany w zakażeniach układu moczowego, biegunkach podróżnych, shigelozie i profilaktyce PCP. Wymaga dostosowania dawki przy niewydolności nerek i jest przeciwwskazany przy alergii na sulfonamidy.
- surowce roślinne
Kozieradka pospolita to roślina strączkowa o udokumentowanym potencjale w kontroli glikemii, wsparciu laktacji i łagodzeniu objawów menopauzy. Jej aktywne składniki – 4-hydroksyizoleucyna, galaktomannan i saponiny steroidowe – wpływają na wydzielanie insuliny i wchłanianie glukozy. Jest przeciwwskazana w ciąży i wymaga ostrożności przy lekach przeciwcukrzycowych oraz przeciwzakrzepowych.
- surowce roślinne
Kozłek lekarski (waleriana) to roślina stosowana od starożytności na problemy ze snem i nerwowe napięcie. Wyciąg z korzenia w dawce 300–600 mg może poprawiać subiektywną jakość snu. Nie łącz go z alkoholem ani lekami uspokajającymi. Unikaj w ciąży i przy chorobach wątroby.
- syntetyczne i biologiczne
Kreatyna wspiera wydolność podczas intensywnych ćwiczeń – EFSA potwierdziła jej działanie przy dawce 3 g dziennie. Jabłczan trikreatyny to forma o wyższej rozpuszczalności. Osoby z chorobami nerek powinny skonsultować suplementację z lekarzem.
- surowce roślinne
Krokosz barwierski dostarcza oleju bogatego w kwas linolowy (omega-6) oraz flawonoidów – HSYA i saflorowożółtego. Olej może obniżać LDL i poprawiać glikemię, ale wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży.
- surowce roślinne
Krokus uprawny (szafran) zawiera krocynę, krocetynę, safranal i pikrokrocynę. Ekstrakt stosuje się w dawkach 15–100 mg/dobę. Badania sugerują możliwe działanie antydepresyjne i neuroprotekcyjne. Dawki powyżej 5 g są toksyczne; kobiety w ciąży powinny unikać suplementacji.
- surowce roślinne
Krokus złocisty to roślina bogata w krocynę, flawonoidy i związki fenolowe. Badania in vitro potwierdzają jego potencjał antyoksydacyjny, a tradycja zna go jako środek przy gorączce i bólach głowy. Nie mylić z trującym zimowitem jesiennym.
- syntetyczne i biologiczne
Kromoglikan sodowy to lek przeciwalergiczny stosowany miejscowo w łagodzeniu objawów alergii nosa i oczu, działający poprzez blokowanie uwalniania mediatorów reakcji alergicznych.
- surowce roślinne
Krople nasercowe to ziołowe preparaty OTC z tynkturami konwalii, głogu i kozłka lekarskiego. Zawierają 60–69% etanolu. Stosuje się je pomocniczo przy łagodnych objawach ze strony układu krążenia. Nie są przeznaczone do leczenia poważnych chorób serca.
- surowce roślinne
Wyciąg z orzecha kola w kroplach zawiera kofeinę, która pobudza serce i układ nerwowy. Tradycyjnie stosowany jako stymulant, nie ma jednak udowodnionego działania kardioprotekcyjnego. Może powodować arytmię i wchodzi w interakcje z kilkoma lekami kardiologicznymi.
Krople uspokajające to naturalne preparaty z wyciągami roślinnymi (melisa, kozłek, chmiel) działające przeciwlękowo, uspokajająco i wspomagająco na sen, stosowane przy stresie, nerwicach i zaburzeniach snu.
- Krospolimer galaktoarabinanu i kwasu poliglukuronowego (kompleks 2QR)
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Krotamiton łagodzi świąd i skutecznie zwalcza świerzb. Dostępny w maści i płynie, zapewnia szybkie działanie i komfort stosowania przy różnorodnych problemach skórnych.
- syntetyczne i biologiczne
Krotonian metylu cytronellolu (CAS 20770-40-5) to rzadki składnik zapachowy i maskujący w kosmetykach, głównie dezodorantach i produktach higieny osobistej. Jest zarejestrowany w bazie CosIng UE. Jak każda substancja zapachowa, może powodować reakcje u osób z wrażliwą skórą.
Krowalimab to przeciwciało monoklonalne o właściwościach immunomodulujących i przeciwnowotworowych, stosowane w leczeniu wybranych chłoniaków, chorób autoimmunologicznych oraz przewlekłych stanów zapalnych.
- surowce roślinne
Kora kruszyny pospolitej zawiera pochodne antranoidowe, które działają przeczyszczająco na poziomie jelita grubego. Stosuje się ją krótkoterminowo (do 10 dni) przy zaparciach, w dawce 20–30 mg pochodnych hydroksyantracenowych na dobę. Jest przeciwwskazana w ciąży, laktacji i u dzieci poniżej 12 lat.
- surowce roślinne
Krwawnik pospolity (Achillea millefolium) to ziele o działaniu przeciwzapalnym, przeciwdrobnoustrojowym, rozkurczowym i hemostatycznym. Stosowany zewnętrznie na rany i skórę oraz wewnętrznie przy gorączce, dolegliwościach trawiennych i bólach menstruacyjnych. Przeciwwskazany w ciąży, wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych i licie.
- surowce roślinne
Krwiściąg lekarski to roślina lecznicza stosowana od ponad 2000 lat – jej korzeń zawiera garbniki, triterpenoidy i flawonoidy. Tradycyjnie używany do tamowania krwawień, przy biegunkach i w leczeniu ran. Wymaga ostrożności u osób na antykoagulantach i w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Kryzantaspaza to nowoczesny lek stosowany w terapii ostrej białaczki limfoblastycznej i chłoniaka limfoblastycznego, szczególnie u pacjentów z nietolerancją innych asparaginaz.
- syntetyczne i biologiczne
Kryzotynib to innowacyjny lek celowany stosowany w leczeniu określonych typów raka płuca, hamujący wzrost komórek nowotworowych przez blokowanie wybranych białek.
- witaminy i minerały
Krzem to minerał zawarty głównie w tkankach łącznych, skórze i kościach. Uczestniczy w syntezie kolagenu, wspierając zdrowie kości, skóry, włosów i paznokci. Suplementy stosuje się w dawkach 10–30 mg dziennie; najbardziej przyswajalna jest forma kwasu ortokrzemowego.
- Krzemian glinowo-magnezowy
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Krzemionka (dwutlenek krzemu, SiO₂) to substancja pomocnicza w lekach i suplementach, a w formie koloidalnej – enterosorbent stosowany przy ostrej biegunce. Słabo się wchłania, szybko wydalana, przy standardowych dawkach uważana za bezpieczną. Dane na temat korzyści dla kości i skóry są wstępne i wymagają potwierdzenia w większych badaniach.
- syntetyczne i biologiczne
Krzemionka uwodniona to substancja pomocnicza stosowana w tabletkach, kapsułkach i suplementach. Poprawia sypkość proszków, chroni składniki aktywne przed wilgocią i pomaga kontrolować uwalnianie substancji czynnej. Jest bezpieczna dla zdrowia przy stosowaniu doustnym i spełnia wymagania głównych farmakopei.
- syntetyczne i biologiczne
Ksantohumol to związek z szyszek chmielu o udokumentowanych właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych. Badanie II fazy wykazało jego skuteczność w indukcji remisji choroby Leśniowskiego-Crohna przy dawce 24 mg/dobę. Dostępny jako suplement diety; nie zastępuje leczenia farmakologicznego.
- syntetyczne i biologiczne
Ksylanaza to enzym rozkładający ksylan – polisacharyd zawarty w błonniku roślinnym. Ludzki organizm nie wytwarza go samodzielnie. W preparatach enzymatycznych może wspomagać trawienie pokarmów bogatych w błonnik, zmniejszać lepkość treści jelitowej i poprawiać wchłanianie składników odżywczych. Produkowana jest przez mikroorganizmy, głównie grzyby z rodzajów Aspergillus i Trichoderma.
Ksylazyna to agonista receptorów alfa-2 adrenergicznych stosowany w weterynarii jako środek uspokajający, przeciwbólowy i zwiotczający mięśnie, wykorzystywany głównie u zwierząt podczas zabiegów chirurgicznych i diagnostycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Ksylenosulfonian sodu to syntetyczny hydrotrp stosowany jako ekscypient w kosmetykach i lekach. Poprawia rozpuszczalność składników aktywnych, reguluje lepkość i stabilizuje emulsje. Uznany za bezpieczny przez panel CIR oraz dopuszczony przez FDA w wybranych zastosowaniach pośredniego kontaktu z żywnością.