Indeks substancji czynnych
strona nr 5
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Ambroksol to skuteczny lek wykrztuśny i mukolityczny, ułatwiający usuwanie śluzu z dróg oddechowych przy kaszlu i infekcjach. Stosowany u dorosłych i dzieci, dostępny w różnych formach.
- Ametuzumab
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Amfoterycyna B to silny lek przeciwgrzybiczy o szerokim spektrum działania, wykorzystywany w terapii ciężkich zakażeń grzybiczych, wymagający monitorowania ze względu na możliwe działania niepożądane.
- syntetyczne i biologiczne
Amidotryzoinian to jodowy środek kontrastowy do badań RTG i TK przewodu pokarmowego. Pochłania promieniowanie rentgenowskie dzięki atomom jodu i jest bardzo słabo wchłaniany z jelita. Stosuje się go doustnie lub doodbytniczo, gdy siarczan baru jest przeciwwskazany. Może powodować biegunkę i odwodnienie ze względu na silne działanie osmotyczne.
- syntetyczne i biologiczne
Amifamprydyna poprawia przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, zwiększając siłę mięśni u dorosłych z zespołem miastenicznym Lamberta-Eatona. Stosowana jest pod kontrolą lekarza.
- syntetyczne i biologiczne
Amigdalina (laetril, „witamina B17") to glikozyd cyjanogenny z pestek moreli i gorzkich migdałów. W jelitach uwalnia cyjanowodór. Badania kliniczne nie potwierdziły skuteczności przeciwnowotworowej, a ryzyko zatrucia cyjankiem jest realne i udokumentowane.
- syntetyczne i biologiczne
Amikacyna to silny antybiotyk aminoglikozydowy stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, szczególnie gdy inne terapie zawodzą. Wymaga monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Amiloryd to lek moczopędny chroniący przed utratą potasu, stosowany w leczeniu nadciśnienia, niewydolności serca i obrzęków, często w terapii skojarzonej z hydrochlorotiazydem.
- surowce roślinne
Aminek egipski (Ammi visnaga) to roślina śródziemnomorska, której owoc zawiera khellinę i wisnagin – związki rozluźniające mięśnie gładkie. Stosowany tradycyjnie przy kolce nerkowej, astmie i dusznicy bolesnej. Wymaga ostrożności ze względu na ryzyko nadwrażliwości na światło i potencjalną toksyczność wątrobową przy dużych dawkach.
- Aminexil
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Aminodimetylosiloksan to silikonowy polimer z grupami aminowymi, stosowany jako ekscypient w kremach, szamponach leczniczych i syropach. Tworzy ochronny film na skórze i włosach, zatrzymuje wilgoć i działa przeciwstatycznie. Uznawany za bezpieczny składnik preparatów kosmetycznych i farmaceutycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Aminokwasy to podstawowe elementy budulcowe białek i wielu związków aktywnych w organizmie. Spośród 20 potrzebnych człowiekowi aminokwasów 9 jest niezbędnych i musi pochodzić z diety. Znajdziesz je w mięsie, jajach, nabiale i niektórych roślinach strączkowych. Suplementacja ma udokumentowane zastosowanie przede wszystkim u seniorów i w stanach zwiększonego zapotrzebowania.
- syntetyczne i biologiczne
Aminolewulinian heksylu umożliwia skuteczniejsze wykrywanie nowotworów pęcherza moczowego podczas badań endoskopowych, zwiększając precyzję diagnostyki i wspierając wczesne rozpoznanie zmian chorobowych.
- syntetyczne i biologiczne
Aminometylopropanol to substancja lecznicza stosowana głównie w leczeniu chorób układu oddechowego oraz jako środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy. Jest to organiczny związek chemiczny o właściwościach alkoholu i aminy.
- syntetyczne i biologiczne
Amiodaron to lek przeciwarytmiczny wykorzystywany w leczeniu groźnych zaburzeń rytmu serca. Wymaga kontroli lekarskiej ze względu na możliwe działania niepożądane i interakcje z innymi lekami.
Amitraz to środek owadobójczy i akarobójczy stosowany w weterynarii do zwalczania pasożytów zewnętrznych u zwierząt. Działa na receptory alfa2-adrenergiczne pasożytów, paraliżując je i powodując śmierć.
- syntetyczne i biologiczne
Amitryptylina to lek przeciwdepresyjny wykorzystywany także w terapii bólu neuropatycznego, migreny i moczenia nocnego, wpływający na neuroprzekaźniki poprawiając nastrój i łagodząc dolegliwości.
- syntetyczne i biologiczne
Amiwantamab to innowacyjny lek stosowany w terapii zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca, ukierunkowany na specyficzne mutacje nowotworowe i oferujący nowe możliwości leczenia wybranym pacjentom.
- surowce roślinne
Amla (agrest indyjski) to owoc bogaty w witaminę C, taniny i polifenole. Badania sugerują korzystny wpływ na cholesterol, glikemię i stan zapalny. Typowa dawka suplementacyjna to 500 mg–2 g ekstraktu dziennie. Uwaga na interakcje z lekami przeciwkrzepliwymi i przeciwcukrzycowymi.
- syntetyczne i biologiczne
Amoksycylina to antybiotyk beta-laktamowy o szerokim zastosowaniu, skuteczny w leczeniu wielu zakażeń bakteryjnych u dzieci i dorosłych, dostępny w różnych formach i dawkach.
- syntetyczne i biologiczne
Ampicylina to antybiotyk beta-laktamowy o szerokim spektrum, stosowany w leczeniu wielu zakażeń bakteryjnych, m.in. układu oddechowego, moczowego i pokarmowego. Wymaga ostrożności u osób z alergią.
Amprolium to lek przeciwkokcydiozowy stosowany w weterynarii, zwalczający pierwotniaki Eimeria u drobiu, królików i młodego bydła. Działa przez blokowanie tiaminy, hamując metabolizm pasożyta.
- syntetyczne i biologiczne
Amsakryna to cytostatyk używany w terapii opornej lub nawrotowej ostrej białaczki szpikowej. Wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego i jest przeznaczona do specjalistycznego leczenia onkologicznego.
- syntetyczne i biologiczne
Amylaza to enzym produkowany przez trzustkę i ślinianki, rozkładający skrobię na maltozę i glukozę. Jej poziom we krwi jest ważnym wskaźnikiem diagnostycznym chorób trzustki. Niedobór enzymu może utrudniać trawienie węglowodanów, a suplementacja w formie preparatów enzymatycznych bywa stosowana przy zaburzeniach trawienia.
- syntetyczne i biologiczne
Amyloglukozydaza (glukoamylaza) to enzym jelitowy rozkładający skrobię do glukozy. Jest celem leków stosowanych w cukrzycy typu 2 (inhibitory alfa-glukozydazy) oraz podstawą enzymatycznej terapii zastępczej w chorobie Pompego.
- surowce roślinne
Anacyclus pyrethrum (akarkara) to korzeń roślinny bogaty w pellitorynę, flawonoidy i triterpenoidy. Badania na zwierzętach sugerują działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające i wspierające funkcje rozrodcze, ale brakuje potwierdzenia w dużych badaniach klinicznych u ludzi. Nie stosować w ciąży i przy karmieniu piersią.
- syntetyczne i biologiczne
Anagrelid obniża liczbę płytek krwi, co zmniejsza ryzyko zakrzepów i krwotoków w nadpłytkowości samoistnej. Wymaga kontroli lekarskiej i indywidualnego dostosowania leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Anakinra to nowoczesny lek przeciwzapalny stosowany w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów, chorób autozapalnych oraz wybranych przypadków COVID-19, poprawiający komfort życia pacjentów.
- surowce roślinne
Ananas jadalny zawiera bromelainę – enzym o działaniu przeciwzapalnym i wspomagającym trawienie – oraz witaminę C, flawonoidy i kwasy fenolowe. Stosowany w suplementach przy dolegliwościach stawowych, zapaleniu zatok i zaburzeniach trawienia.
- syntetyczne i biologiczne
Anastrozol blokuje enzym aromatazę, obniżając poziom estrogenów o 80–90% u kobiet po menopauzie. Stosuje się go w leczeniu i profilaktyce hormonozależnego raka piersi w dawce 1 mg raz dziennie. Wymaga regularnej kontroli gęstości kości i parametrów laboratoryjnych.
- syntetyczne i biologiczne
Anastrozol ogranicza produkcję estrogenów, wspierając leczenie raka piersi u kobiet po menopauzie z receptorami hormonalnymi. Stosowany w terapii hormonalnej nowotworów zależnych od estrogenów.
- syntetyczne i biologiczne
Andeksanet alfa to lek stosowany w nagłych przypadkach, odwracający działanie wybranych leków przeciwzakrzepowych i umożliwiający kontrolę poważnych krwawień u dorosłych pacjentów.
- surowce roślinne
Anemarena asfodelowata (Zhi Mu) to zioło TCM bogate w timosaponiny i mangiferin. Wykazuje działanie przeciwzapalne, hipoglikemiczne i antyoksydacyjne potwierdzone w badaniach przedklinicznych. Przeciwwskazana przy biegunce i nadciśnieniu tętniczym; może wchodzić w interakcje z suplementami żelaza.
