Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 45
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Kabozantynib to lek stosowany w terapii zaawansowanego raka nerkowokomórkowego, działający poprzez blokowanie białek wspierających wzrost i rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych.
- surowce roślinne
Kadzidłowiec indyjski (Boswellia serrata) dostarcza kwasów bosweliowych, które hamują 5-lipoksygenazę i zmniejszają stan zapalny. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność przy bólu stawów i chorobach zapalnych jelit. Bezpieczna dawka to do 1000 mg ekstraktu dziennie przez 6 miesięcy; ostrożność jest wskazana przy lekach przeciwzakrzepowych i w ciąży.
- surowce roślinne
Kaempferia galanga (kencur) to roślina imbirowata z Azji Południowo-Wschodniej, której kłącza zawierają olejki eteryczne, flawonoidy i terpeny. Wspiera trawienie, działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo, a jej ekstrakty wykazują aktywność antybakteryjną i przeciwgrzybiczą. Stosowana w suplementach trawiennych, maściach i kosmetykach.
- surowce roślinne
Olejek kajeputowy pochodzi z liści drzewa Melaleuca cajuputi. Jego główny składnik, 1,8-cyneol, działa łagodząco na drogi oddechowe, przeciwbólowo i antyseptycznie. Stosuje się go zewnętrznie i inhalacyjnie – zawsze po rozcieńczeniu. Nie wolno go podawać dzieciom na twarz ani stosować bez konsultacji w ciąży.
- surowce roślinne
Kakaowiec właściwy (Theobroma cacao) to roślina bogata w flawanole, teobrominę i polifenole, które wspierają funkcję śródbłonka i przyczyniają się do utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi. Proszek kakaowy i wyciąg z ziaren kakaowca dostępne są w suplementach; masło kakaowe stosuje się w kosmetyce. Ostrożność zalecana przy niskim ciśnieniu, cukrzycy i stosowaniu leków przeciwzakrzepowych.
- surowce roślinne
Pitaja (owoc smoka) dostarcza betalain, flawonoidów, witaminy C i błonnika. Wstępne badania sugerują działanie antyoksydacyjne, wspierające gospodarkę cukrową i profil lipidowy. Może wchodzić w interakcje z lekami na cukrzycę i nadciśnienie – przed regularnym stosowaniem warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
- surowce roślinne
Kalafior to warzywo krzyżowe bogate w sulforafan, glukozynolany, indol-3-karbinol, flawonoidy, cholinę oraz witaminy C i K1. Jego bioaktywne składniki wykazują właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne, wspierają detoksykację i ochronę komórek. Osoby przyjmujące warfarynę lub leki metabolizowane przez CYP1A2 powinny skonsultować spożycie większych ilości kalafiora z lekarzem lub farmaceutą.
- syntetyczne i biologiczne
Kalafonia to żywica diterpenoidowa z drzew iglastych, badana jako polimer farmaceutyczny w systemach dostarczania leków. Wstępne dane laboratoryjne sugerują jej aktywność biologiczną, jednak brakuje pełnych badań klinicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Kalamina (tlenek cynku z tlenkiem żelaza) łagodzi świąd i wysypki przez chłodzenie, tworzenie bariery ochronnej i wysuszanie sączących zmian. Bezpieczna w ciąży i u niemowląt, dostępna bez recepty, wpisana na Listę Leków Podstawowych WHO.
- syntetyczne i biologiczne
Kalcyfediol, aktywna forma witaminy D, wspiera zdrowie kości i regulację wapnia. Stosowany przy niedoborach oraz zaburzeniach gospodarki wapniowo-fosforanowej, umożliwia precyzyjne dopasowanie terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Kalcytonina to hormon tarczycy obniżający stężenie wapnia we krwi poprzez hamowanie osteoklastów i zwiększenie jego wydalania przez nerki. Stosuje się ją w chorobie Pageta kości, hiperkalcemii i osteoporozie pomenopauzalnej (gdy inne leki nie są odpowiednie). Dostępna jako aerozol do nosa lub iniekcja.
Kalcytriol to aktywna forma witaminy D3, regulująca gospodarkę wapniowo-fosforanową. Stosowany w leczeniu osteoporozy, niewydolności nerek, łuszczycy i zaburzeń metabolicznych kości oraz skóry.
- surowce roślinne
Kalina koralowa (Viburnum opulus) to krzew o tradycyjnym działaniu rozkurczowym i łagodnie uspokajającym. Kora zawiera scopoletin, viopudial i kwas walerianowy. Stosowana przy bolesnych miesiączkach i skurczach mięśni. Wymaga ostrożności w ciąży i przy przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych.
- surowce roślinne
Kamelia japońska (Camellia japonica) to roślina bogata w polifenole, kwas oleinowy i witaminę E. Jej olej (tsubaki) działa nawilżająco i ochronnie na skórę i włosy. Liście zawierają rutynę i katechiny o właściwościach przeciwutleniających. Saponiny obecne w roślinie mogą być toksyczne w wysokich dawkach.
- surowce roślinne
Kamelia oleista to roślina azjatycka, z której nasion pozyskuje się olej bogaty w kwas oleinowy (71–80%), skwalen, witaminę E i saponiny triterpenoidowe. Wyciąg z kamelii oleistej działa antyoksydacyjnie, przeciwzapalnie i wspiera barierę skórną. Większość danych pochodzi z badań laboratoryjnych i na zwierzętach.
- syntetyczne i biologiczne
Kamfen to naturalny monoterpen z olejków eterycznych roślin aromatycznych. Badania na zwierzętach sugerują działanie lipidoobniżające, przeciwbólowe i przeciwdrobnoustrojowe, jednak dotąd brak badań klinicznych potwierdzających te efekty u ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Kamfora to naturalny składnik o działaniu rozgrzewającym i łagodzącym ból, szeroko stosowany w maściach i kremach na bóle mięśni, infekcje dróg oddechowych oraz do pielęgnacji skóry.
- Kamień księżycowy
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kampesterol to fitosterol roślinny obecny w orzechach, nasionach i strączkach. Konkuruje z cholesterolem o wchłanianie w jelitach, obniżając LDL. Służy też jako marker diagnostyczny „fenotypu absorpcyjnego" – przydatny przy wyborze między statyną a ezetymibem.
- surowce roślinne
Kampeszowiec barwierski (Genista tinctoria) to historyczne zioło stosowane przy obrzękach, dnie i reumatyzmie. Zawiera izoflawony i alkaloidy, ale brakuje badań klinicznych. Może być niebezpieczny w ciąży i wchodzić w interakcje z kofeiną.
- syntetyczne i biologiczne
Kanagliflozyna to innowacyjny lek stosowany u dorosłych z cukrzycą typu 2. Obniża poziom glukozy we krwi, wspiera redukcję masy ciała i korzystnie wpływa na ciśnienie tętnicze.
- syntetyczne i biologiczne
Kanakinumab jest przeciwciałem monoklonalnym stosowanym w leczeniu rzadkich chorób autozapalnych i zapalnych. Hamuje stan zapalny na poziomie komórkowym, wspierając terapię trudnych przypadków.
Kanamycyna to aminoglikozydowy antybiotyk stosowany w ciężkich zakażeniach bakteryjnych, zwłaszcza opornych na inne leki. Działa bakteriobójczo, ale wymaga kontrolowanego stosowania ze względu na ryzyko nefro- i ototoksyczności.
- syntetyczne i biologiczne
Kandesartan obniża ciśnienie krwi i wspiera pracę serca, blokując działanie angiotensyny II. Stosowany w terapii nadciśnienia i niewydolności serca, dostępny w różnych dawkach i kombinacjach.
- syntetyczne i biologiczne
Kangrelor to dożylny lek przeciwpłytkowy stosowany podczas zabiegów PCI, szybko i odwracalnie blokujący agregację płytek krwi, zmniejszając ryzyko zakrzepicy wieńcowej u dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Kannabidiol (CBD) to naturalny kannabinoid, który nie wywołuje efektu odurzenia. Wpływa na wiele receptorów (CB1, CB2, TRPV1, 5‑HT1A, GABA) i wykazuje działanie przeciwdrgawkowe, przeciwbólowe, przeciwlękowe oraz przeciwzapalne. Najsilniejsze dowody kliniczne dotyczą leczenia rzadkich form padaczki, a pozostałe zastosowania pozostają w fazie badań. CBD występuje w formie olejków, kapsułek, maści i suszu; jest dobrze tolerowany, ale może podnosić enzymy wątrobowe i wchodzić w interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP450. Nie zaleca się stosowania w ciąży, laktacji oraz przy ciężkiej chorobie wątroby.
- syntetyczne i biologiczne
Kanrenon to lek moczopędny, antagonista aldosteronu, wspierający leczenie obrzęków w chorobach serca i wątroby oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, chroniący przed utratą potasu.
- syntetyczne i biologiczne
Kaolin medyczny to glinka glinokrzemianowa działająca miejscowo – adsorbuję wodę i toksyny w jelitach, osusza i łagodzi podrażnioną skórę oraz przyspiesza krzepnięcie krwi w opatrunkach. Może zmniejszać wchłanianie niektórych leków, w tym digoksyny i klindamycyny.
- surowce roślinne
Kapar ciernisty (Capparis spinosa) zawiera rutynę, kwercetynę, glukozynolany i alkaloidy. Wstępne badania wskazują na działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i hipoglikemizujące, ale solidnych badań klinicznych brakuje. Osoby z cukrzycą lub przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Kapiwasertyb blokuje kinazę AKT i hamuje wzrost komórek nowotworowych u pacjentów z HR+/HER2- zaawansowanym rakiem piersi z mutacjami PIK3CA, AKT1 lub PTEN. Stosowany z fulwestrantem niemal dwukrotnie wydłuża czas do progresji choroby. Przyjmuje się go doustnie w schemacie 4 dni leczenia i 3 dni przerwy.
- syntetyczne i biologiczne
Kaplacyzumab to innowacyjny lek stosowany w leczeniu nabytej zakrzepowej plamicy małopłytkowej (aTTP), który blokuje czynniki krzepnięcia, minimalizując ryzyko powstawania zakrzepów i poprawiając rokowanie pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Kapmatynib to innowacyjny inhibitor kinazy MET stosowany w terapii zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca u pacjentów z określoną mutacją genetyczną, hamujący rozwój komórek nowotworowych.
- surowce roślinne
Kappaphycus alvarezii to tropikalna czerwona alga bogata w κ-karagenan, polifenole i flawonoidy. Badania laboratoryjne sugerują właściwości antyoksydacyjne i przeciwbakteryjne jej ekstraktów, jednak działanie u ludzi nie zostało potwierdzone klinicznie.
- syntetyczne i biologiczne
Kapromorelina to syntetyczny agonista receptora ghreliny, zatwierdzony przez FDA wyłącznie do użytku weterynaryjnego – jako środek pobudzający apetyt u psów i do leczenia utraty masy ciała u kotów z chorobą nerek. U ludzi badania kliniczne zostały przerwane i substancja nie jest zarejestrowana jako lek dla człowieka.
- syntetyczne i biologiczne
Kapryloglukozyd to łagodny, niejonowy surfaktant roślinny z glukozy i alkoholi tłuszczowych. Stosowany w kosmetykach i preparatach farmaceutycznych jako środek myjący, pieniący i solubilizujący. Bezpieczny dla skóry wrażliwej, biodegradowalny, bez PEG i siarczanów.
- syntetyczne i biologiczne
Kapsaicyna łagodzi przewlekły ból neuropatyczny, działając na receptory bólu w skórze. Stosowana miejscowo, najczęściej w formie plastrów, przynosi ulgę m.in. po półpaścu i w neuropatii cukrzycowej.
- syntetyczne i biologiczne
Kaptopryl to inhibitor ACE stosowany w nadciśnieniu, niewydolności serca i nefropatii cukrzycowej. Działa przez hamowanie tworzenia angiotensyny II, rozszerzając naczynia i obniżając ciśnienie. Przyjmuje się go 2–3 razy dziennie, godzinę przed posiłkiem. Najczęstsze skutki uboczne to suchy kaszel i zaburzenia smaku. Bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży.