Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 101
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Tolperyzon to lek rozluźniający mięśnie, stosowany głównie po udarze mózgu. Zmniejsza spastyczność, poprawiając komfort życia pacjentów. Działa na układ nerwowy, dostępny w tabletkach.
- syntetyczne i biologiczne
Tolterodyna łagodzi objawy nadreaktywnego pęcherza, takie jak nietrzymanie moczu i częste parcie, poprzez rozluźnienie mięśni pęcherza oraz poprawę kontroli nad oddawaniem moczu.
Toltrazuril to lek weterynaryjny o szerokim spektrum przeciwkokcydialnym, stosowany w profilaktyce i leczeniu kokcydiozy u zwierząt gospodarskich. Działa na wszystkie stadia rozwojowe pasożytów, przerywając ich cykl życiowy.
- syntetyczne i biologiczne
Tolwaptan reguluje gospodarkę wodną organizmu, wspomagając leczenie zaburzeń wodno-elektrolitowych i niektórych chorób nerek. Stosowany głównie u dorosłych, umożliwia indywidualne dopasowanie terapii.
- surowce roślinne
Tonkowiec wonny (Dipteryx odorata) zawiera kumarynę odpowiedzialną za charakterystyczny aromat ziaren tonka, ale też za ryzyko uszkodzenia wątroby. EFSA ustaliło TDI kumaryny na 0,1 mg/kg masy ciała dziennie. Brak bezpiecznej dawki terapeutycznej; stosowanie wewnętrzne budzi poważne zastrzeżenia bezpieczeństwa.
- surowce roślinne
Topinambur to bulwiasta roślina bogata w inulinę – błonnik prebiotyczny wspierający jelita, poziom cukru we krwi i cholesterol. Zawiera potas, żelazo, witaminy C, A i E. Dostępny w kapsułkach, soku, herbacie i proszku. Może powodować wzdęcia u osób wrażliwych.
- syntetyczne i biologiczne
Topiramat to lek przeciwpadaczkowy i przeciwmigrenowy o szerokim zastosowaniu, dostępny w wielu formach, ceniony za skuteczność, lecz wymagający indywidualnego dostosowania i monitorowania terapii.
- surowce roślinne
Topola balsamiczna (Populus balsamifera) zawiera salicynę, flawonoidy i żywice o działaniu przeciwzapalnym i antyseptycznym. Stosowana zewnętrznie może łagodzić bóle mięśni i stawów oraz wspomagać gojenie ran. Osoby uczulone na aspirynę lub propolis powinny unikać jej preparatów.
- surowce roślinne
Topola czarna (Populus nigra) – wyciąg z pąków i kory bogaty w salicynę oraz flawonoidy. Tradycyjnie stosowana przy bólach stawów, schorzeniach reumatycznych, kaszlu i pielęgnacji skóry. Pąki zatwierdzone przez Komisję E zewnętrznie przy hemoroidach, ranach i oparzeniach. Dane kliniczne u ludzi są ograniczone.
- surowce roślinne
Topola drżąca (Populus tremula) zawiera salicynę, która działa podobnie do aspiryny – łagodzi stany zapalne i ból. W liściach obecne są też flawonoidy i kwasy fenolowe. Dowody kliniczne na skuteczność u ludzi są ograniczone, a osoby uczulone na aspirynę powinny unikać preparatów z tego surowca.
- surowce roślinne
Topola osikowa (Populus tremula) zawiera salicynę przekształcaną w kwas salicylowy, populinę i garbniki. Tradycyjnie stosowana przy stanach zapalnych, gorączce i dolegliwościach układu moczowego. Przeciwwskazana przy alergii na aspirynę i chorobie wrzodowej.
- syntetyczne i biologiczne
Topotekan to lek przeciwnowotworowy stosowany w terapii raka jajnika, płuca i szyjki macicy. Hamuje podziały komórek nowotworowych, umożliwiając spowolnienie rozwoju choroby i indywidualizację leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Torasemid skutecznie wspomaga leczenie nadciśnienia i obrzęków, ułatwiając usuwanie nadmiaru płynów u osób z niewydolnością serca, chorobami nerek lub wątroby.
- syntetyczne i biologiczne
Toremifen to lek hormonalny stosowany doustnie, hamujący działanie estrogenów i spowalniający rozwój hormonozależnego raka piersi u kobiet po menopauzie. Posiada specyficzne wskazania i przeciwwskazania.
- syntetyczne i biologiczne
Torf i wyciąg z torfu stosuje się zewnętrznie – w kąpielach i okładach – przy chorobach reumatycznych, bólach stawów i kręgosłupa, schorzeniach skóry oraz dolegliwościach ginekologicznych. Działanie opiera się na właściwościach termicznych i przeciwzapalnych substancji humusowych.
Toripalimab to humanizowane przeciwciało monoklonalne blokujące receptor PD-1, stosowane w immunoterapii nowotworów, takich jak czerniak, rak nosogardzieli, płuca i pęcherza, wzmacnia odporność organizmu do zwalczania komórek rakowych.
- syntetyczne i biologiczne
Totarol to naturalny diterpen z drzewa totara o właściwościach przeciwbakteryjnych (w tym wobec MRSA), antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych. Stosowany w kosmetyce jako składnik aktywny w stężeniu ok. 0,1%. Wszystkie wskazania medyczne są na etapie badań przedklinicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Trabektedyna to substancja chemiczna stosowana w leczeniu niektórych nowotworów. Jest to związek organiczny o silnym działaniu antyproliferacyjnym.
- surowce roślinne
Traganek błoniasty to roślina lecznicza bogata w polisacharydy, astragalozyd IV i flawonoidy. Badania wstępne sugerują działanie immunomodulujące i ochronne dla serca oraz nerek, lecz brak wysokiej jakości dowodów klinicznych. Wymaga ostrożności przy wielu lekach i w określonych grupach pacjentów.
- surowce roślinne
Traganek chiński (Astragalus membranaceus) to zioło z tradycyjnej medycyny chińskiej zawierające polisacharydy, saponiny i flawonoidy. Wykazuje działanie immunomodulujące i adaptogenne, jednak wysokiej jakości dowody kliniczne na jego skuteczność u ludzi są nadal ograniczone. Przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie jeśli przyjmujesz leki na receptę.
- surowce roślinne
Traganek gumodajny (Astragalus gummifer) to źródło gumy tragakantowej – naturalnego polisacharydu tworzącego ochronny żel na błonach śluzowych. Stosowany tradycyjnie przy kaszlu, podrażnieniu gardła i zaparciach; w farmacji jako środek zagęszczający i wiążący (E413). Nie mylić z Astragalus membranaceus.
- syntetyczne i biologiczne
Tralokinumab to nowoczesny lek biologiczny stosowany w terapii umiarkowanego i ciężkiego atopowego zapalenia skóry, skutecznie łagodzący świąd i zaczerwienienie u dorosłych i młodzieży od 12 lat.
- syntetyczne i biologiczne
Tramadol to opioidowy lek przeciwbólowy stosowany w terapii bólu umiarkowanego i silnego. Jego działanie, dostępność różnych form oraz potencjalne ryzyko wymagają indywidualnego podejścia.
- syntetyczne i biologiczne
Trametynib to inhibitor kinazy MEK stosowany w leczeniu nowotworów z określoną mutacją genetyczną, m.in. czerniaka. W terapii często łączony z innymi lekami dla zwiększenia skuteczności.
- syntetyczne i biologiczne
Trandolapryl, inhibitor ACE, obniża ciśnienie krwi i wspiera serce w leczeniu nadciśnienia, niewydolności serca oraz po zawale, poprawiając funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.
- syntetyczne i biologiczne
Transflutryna to lotny insektycyd pyretroidowy stosowany w środkach na komary i muchy dostępnych w aptekach. Działa przez blokowanie kanałów sodowych w neuronach owadów. U ludzi może przenikać do mózgu i wpływać na enzymy wątrobowe – stosuj ostrożnie i zgodnie z instrukcją.
- syntetyczne i biologiczne
Trastuzumab to lek biologiczny stosowany w terapii nowotworów HER2-dodatnich, głównie raka piersi i żołądka. Wyróżnia się działaniem ukierunkowanym na komórki nowotworowe, zwiększając skuteczność leczenia.
- surowce roślinne
Trawa afrykańska (Pelargonium sidoides) to roślina lecznicza z Afryki Południowej stosowana przy infekcjach dróg oddechowych. Wyciąg z korzenia działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i immunomodulująco. EMA zatwierdziła go jako tradycyjny lek ziołowy; jest dostępny w formie kropli i tabletek.
- surowce roślinne
Trawa cytrynowa zawiera cytral (44–92% olejku eterycznego), geraniol, linalol i polifenole. Badania przedkliniczne potwierdzają działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i przeciwutleniające. W ciąży i przy chorobach wątroby lub nerek wymagana jest szczególna ostrożność.
- syntetyczne i biologiczne
Trazodon to przeciwdepresyjny lek o właściwościach uspokajających, wykorzystywany w terapii depresji, zaburzeń lękowych i snu, działający poprzez modulację układu serotoninowego.
- surowce roślinne
Trędownik bulwiasty to roślina zielarska bogata w iridoidy, flawonoidy i glikozydy nasercowe. Stosowany tradycyjnie przy chorobach skóry i dolegliwościach układu limfatycznego – zewnętrznie i wewnętrznie. Dowody kliniczne są ograniczone; przeciwwskazany przy chorobach serca i w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Trehaloza to naturalny dwucukier (dwie cząsteczki glukozy) obecny m.in. w grzybach. Stabilizuje białka i błony komórkowe oraz pobudza autofagię. Najlepiej zbadane zastosowanie kliniczne to krople do oczu w zespole suchego oka; trwają badania nad jej rolą w chorobach neurodegeneracyjnych i metabolicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Tremelimumab to przeciwciało monoklonalne aktywujące układ odpornościowy, stosowane w terapii nowotworów takich jak rak wątrobowokomórkowy i płuca, często w połączeniu z innymi lekami.
- surowce roślinne
Tremella fuciformis (śnieżny grzyb) to grzyb leczniczy bogaty w polisacharydy o właściwościach nawilżających, immunomodulujących i antyoksydacyjnych. Stosowany tradycyjnie w medycynie chińskiej, dziś dostępny jako suplement diety. Typowa dawka to 1–3 g ekstraktu polisacharydowego dziennie. Ostrożność zalecana przy lekach przeciwkrzepliwych.
- syntetyczne i biologiczne
Treosulfan to lek przeciwnowotworowy stosowany u dorosłych i dzieci, m.in. w leczeniu raka jajnika oraz przygotowaniu do przeszczepu komórek macierzystych, ważny w terapii poważnych schorzeń.
- syntetyczne i biologiczne
Treprostynil skutecznie rozszerza naczynia płucne, poprawiając wydolność fizyczną i komfort życia u osób z zaawansowanym nadciśnieniem płucnym oraz CTEPH. Dostępny w wielu formach podania.
- syntetyczne i biologiczne
Tretynoina to retynoid stosowany w leczeniu trądziku i ostrej białaczki promielocytowej. Wspomaga złuszczanie skóry, usuwa zaskórniki i redukuje stany zapalne, dostępna w formie miejscowej i doustnej.
- syntetyczne i biologiczne
Triacetyna to substancja pomocnicza stosowana w lekach jako plastyfikator powłok tabletek i kapsułek (10–35% w/w), rozpuszczalnik substancji czynnych oraz humektant. Posiada status GRAS (FDA) i spełnia normy Ph. Eur. oraz USP.