Indeks substancji czynnych
strona nr 26
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- Emu zwyczajne
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Enalapryl to inhibitor ACE stosowany w nadciśnieniu i niewydolności serca. Działa po przekształceniu w wątrobie do aktywnego enalaprilatu, który rozszerza naczynia i obniża ciśnienie. Dawka startowa to 2,5–5 mg/dobę. Najczęstszy skutek uboczny to suchy kaszel. Bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży i przy historii obrzęku naczynioruchowego po ACE inhibitorach.
- surowce roślinne
Enantia chlorantha to afrykańska roślina lecznicza bogata w alkaloidy protoberberynowe (palmatyna, jatroryzynа, berberyna) oraz flawonoidy i saponiny. Badania na zwierzętach potwierdzają aktywność przeciwmalaryczną, przeciwdrobnoustrojową, antyoksydacyjną i przeciwzapalną. W Polsce dostępna głównie jako składnik dermokosmetyków regulujących sebum.
- syntetyczne i biologiczne
Edoksaban to doustny lek przeciwzakrzepowy hamujący czynnik Xa. Stosuje się go w leczeniu zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz w profilaktyce udaru w migotaniu przedsionków. Standardowa dawka wynosi 60 mg raz na dobę, a u wybranych pacjentów – 30 mg. Nie wymaga rutynowego monitorowania krzepnięcia, ale wymaga kontroli funkcji nerek i ostrożności przy równoległym stosowaniu leków wpływających na P-glikoproteinę.
- Endonukleaza
Opis w przygotowaniu
Enflikoksyb to weterynaryjny NLPZ, selektywny inhibitor COX-2 stosowany głównie u psów w leczeniu stanów zapalnych, bólu i gorączki związanych z chorobami układu ruchu, o mniejszym ryzyku działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Enfortumab wedotyny to innowacyjny lek celowany wykorzystywany w terapii zaawansowanego raka urotelialnego, oferujący nowe możliwości leczenia przy oporności na standardowe metody.
- syntetyczne i biologiczne
Enfuwirtyd to lek przeciwwirusowy stosowany u dorosłych z HIV-1, gdy inne terapie zawodzą. Hamuje wnikanie wirusa do komórek i wymaga podawania w zastrzykach podskórnych wraz z innymi lekami.
- syntetyczne i biologiczne
Enkorafenib to innowacyjny lek stosowany u dorosłych w terapii nowotworów z mutacją BRAF, m.in. czerniaka i raka jelita grubego, zawsze w połączeniu z innymi preparatami onkologicznymi.
- syntetyczne i biologiczne
Enoksaparyna to heparyna drobnocząsteczkowa blokująca czynnik Xa, stosowana podskórnie w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz ostrych zespołów wieńcowych. Biodostępność po podaniu s.c. wynosi niemal 100%, a dawkowanie zależy od wskazania i masy ciała pacjenta.
- syntetyczne i biologiczne
Enoksolon to aktywny metabolit lukrecji o działaniu przeciwzapalnym, ochronnym dla śluzówki żołądka i przeciwwirusowym. Hamuje enzym 11β-HSD, co zwiększa lokalne stężenie kortyzolu. Przy dłuższym stosowaniu może podnosić ciśnienie krwi i obniżać poziom potasu.
Enrofloksacyna to fluorochinolonowy antybiotyk weterynaryjny o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, skuteczny przeciw bakteriom Gram-ujemnym i Gram-dodatnim, stosowany głównie w leczeniu zakażeń u zwierząt gospodarskich i domowych.
- syntetyczne i biologiczne
Entakapon stosowany w leczeniu choroby Parkinsona wydłuża działanie lewodopy, poprawiając kontrolę objawów ruchowych. Dostępny także w preparatach złożonych dla indywidualizacji terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Entekawir to skuteczny lek przeciwwirusowy wykorzystywany w terapii przewlekłego WZW typu B, chroniący wątrobę przed uszkodzeniem i poprawiający rokowania pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Enterococcus faecium to bakteria, która może być wykorzystana jako substancja lecznicza w leczeniu niektórych chorób.
- syntetyczne i biologiczne
Enterodiol powstaje w jelitach z lignanów roślinnych. Działa jako słaby fitoestrygen, a jego stężenie we krwi jest bardzo niskie. Badania obserwacyjne sugerują związek z lepszą kontrolą glikemii i masą ciała, lecz dowody kliniczne są ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Entrektynib hamuje wzrost nowotworów poprzez blokowanie wybranych białek. Stosowany w leczeniu zaawansowanych guzów litych i niektórych raków płuca u dorosłych oraz dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Enzalutamid to innowacyjny lek blokujący sygnały androgenowe, stosowany w terapii zaawansowanego raka prostaty u dorosłych mężczyzn, zarówno samodzielnie, jak i w skojarzeniu z innymi metodami leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Enzym z dyni to naturalny składnik kosmetyczny o działaniu proteolitycznym – rozkłada martwe komórki naskórka, odblokowuje pory i wspiera odnowę skóry. Działa łagodniej niż peelingi mechaniczne i kwasy, a dzięki właściwościom przeciwzapalnym jest odpowiedni również dla skóry wrażliwej.
- Enzymy
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Eperua falcata to tropikalne drzewo z lasów Gujany. Tradycyjnie jej żywica służyła jako okład na rany i owrzodzenia, kora jako analgetyk zębowy i środek wymiotny, a olej z drewna – zewnętrznie w reumatyzmie. Brak badań klinicznych potwierdzających te zastosowania.
- Epicelline®
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Epimedium grandiflorum (yin yang huo) to roślina bogata w ikarynę – prenylowany flawonoid badany pod kątem zdrowia seksualnego, gęstości kości i układu sercowo-naczyniowego. Dowody kliniczne są ograniczone; stosowanie wymaga konsultacji lekarskiej, szczególnie przy przyjmowaniu leków lub chorobach hormonozależnych.
- syntetyczne i biologiczne
Epinastyna to lek przeciwhistaminowy stosowany w kroplach do oczu, skutecznie łagodzący objawy alergicznego zapalenia spojówek, takie jak swędzenie, pieczenie i zaczerwienienie oczu.
- syntetyczne i biologiczne
Epirubicyna to chemioterapeutyk o szerokim zastosowaniu w leczeniu nowotworów, działający poprzez hamowanie namnażania komórek rakowych i wymagający specjalistycznego nadzoru podczas terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Epkorytamab to innowacyjny lek immunoterapeutyczny wykorzystywany w leczeniu opornych chłoniaków, ukierunkowujący odpowiedź immunologiczną na komórki nowotworowe u dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Eplerenon to innowacyjny lek wspierający terapię niewydolności serca i po zawale, zmniejszający ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych oraz poprawiający rokowanie pacjentów kardiologicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Epoetyna alfa pobudza produkcję czerwonych krwinek, wspierając leczenie niedokrwistości u osób z przewlekłą niewydolnością nerek lub w trakcie chemioterapii. Stosowana u dzieci i dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Epoetyna beta pobudza wytwarzanie czerwonych krwinek, wspierając leczenie niedokrwistości, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek lub innymi schorzeniami prowadzącymi do anemii.
- syntetyczne i biologiczne
Epoetyna teta pobudza produkcję czerwonych krwinek, wspomagając leczenie niedokrwistości u osób z przewlekłą niewydolnością nerek lub podczas chemioterapii. Stosowana w formie roztworu do wstrzykiwań.
- syntetyczne i biologiczne
Epoetyna zeta wspiera leczenie niedokrwistości, stymulując wytwarzanie czerwonych krwinek u osób z niewydolnością nerek i pacjentów onkologicznych, pomagając poprawić poziom hemoglobiny.
- syntetyczne i biologiczne
Epoprostenol stosuje się w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego i podczas hemodializy. Rozszerza naczynia krwionośne, hamuje agregację płytek i poprawia przepływ krwi, wymagając ścisłego nadzoru.
Eprinometyna to alkaloid o silnym działaniu obkurczającym mięsień macicy i naczynia krwionośne, stosowany głównie w zapobieganiu i leczeniu krwotoków poporodowych oraz wspomaganiu inwolucji macicy.
- syntetyczne i biologiczne
Eprosartan obniża ciśnienie krwi, chroniąc narządy przed powikłaniami nadciśnienia. Stosowany głównie u dorosłych, wyróżnia się skutecznością i korzystnym profilem bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Eptakog alfa skutecznie wspiera kontrolę krwawień u osób z hemofilią i niedoborem czynnika VII, szczególnie przy obecności inhibitorów i w trakcie zabiegów chirurgicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Eptakog beta to rekombinowany aktywowany czynnik VIIa stosowany przy hemofilii A i B z inhibitorami u pacjentów od 12. roku życia. Aktywuje kaskadę krzepnięcia, omijając zablokowane czynniki VIII i IX. W badaniach klinicznych fazy 3 opanował ponad 85% krwawień w ciągu 12 godzin i blisko 100% w ciągu 24 godzin, wykazując dobry profil bezpieczeństwa.
Eptinezumab to nowoczesny lek biologiczny podawany dożylnie, stosowany w profilaktyce migreny u dorosłych. Blokuje białko CGRP, redukując częstość i nasilenie napadów bólu głowy.
- syntetyczne i biologiczne
Eptyfibatyd to dożylny lek przeciwpłytkowy blokujący receptor GP IIb/IIIa. Stosowany w ostrych zespołach wieńcowych i zabiegach PCI, działa w ciągu 15 minut i jest odwracalny – funkcja płytek wraca do normy w 4–8 godzin po odstawieniu. Główne ryzyko to krwawienie.
