Indeks substancji czynnych
strona nr 100
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Tioglikolan potasu to aktywna substancja kremów depilacyjnych i preparatów do ondulacji, która chemicznie rozcina mostki dwusiarczkowe w keratynie włosa. Działa w silnie zasadowym środowisku (pH 11–12,5). Wymaga przestrzegania czasu kontaktu i unikania kontaktu z oczami.
- syntetyczne i biologiczne
Tioglikolan wapnia to substancja czynna kremów depilacyjnych – niszczy wiązania dwusiarczkowe w keratynie włosa, dzięki czemu włos rozpada się i można go zetrzeć ze skóry. Jest łagodniejszy dla skóry niż inne sole kwasu tioglikolowego.
- syntetyczne i biologiczne
Tiokolchikozyd łagodzi bolesne przykurcze mięśni w schorzeniach kręgosłupa, działa rozluźniająco, poprawiając komfort ruchu. Stosowany według określonych zasad, dostępny w tabletkach.
- Tioprolina
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Tiosiarczan sodu to substancja lecznicza stosowana w leczeniu chorób skóry, takich jak łuszczyca i trądzik. Działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie.
- syntetyczne i biologiczne
Tiotepa to cytostatyk stosowany w leczeniu nowotworów i przygotowaniu do przeszczepienia komórek macierzystych. Wykorzystywana u dzieci i dorosłych, wymaga ścisłego nadzoru medycznego.
- syntetyczne i biologiczne
Tiotropium to lek rozszerzający oskrzela, wykorzystywany głównie w leczeniu POChP i ciężkiej astmy. Zapewnia długotrwałą poprawę oddychania i wygodne formy stosowania na co dzień.
- syntetyczne i biologiczne
Tioxolon to inhibitor anhydrazy węglanowej I stosowany miejscowo w dermatologii – w preparatach na trądzik i łuszczycę oraz w kosmetykach regulujących sebum. Wykazuje właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i cytostatyczne potwierdzone w badaniach laboratoryjnych.
Tirzepatyd to podwójny agonista receptorów GIP i GLP-1 stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, poprawiający wydzielanie insuliny, obniżający glukagon i opóźniający opróżnianie żołądka, podawany raz w tygodniu w postaci wstrzyknięć.
- syntetyczne i biologiczne
Tisagenlecleucel to innowacyjna terapia CAR-T stosowana w leczeniu niektórych nowotworów krwi, wykorzystująca genetycznie zmodyfikowane limfocyty T pacjenta do zwalczania komórek nowotworowych.
- syntetyczne i biologiczne
Tislelizumab to innowacyjny lek immunoonkologiczny wspomagający organizm w zwalczaniu nowotworów, m.in. raka płuca i przełyku, podawany pod kontrolą specjalisty.
- syntetyczne i biologiczne
Tiwozanib to lek przeciwnowotworowy stosowany w zaawansowanym raku nerkowokomórkowym. Hamuje rozwój naczyń krwionośnych guza, ograniczając jego wzrost. Podawany doustnie, wymaga kontroli lekarskiej.
- syntetyczne i biologiczne
Tlen jest gazem bezbarwnym i bezwonny. Jest niezbędny do oddychania i spalania.
- syntetyczne i biologiczne
Tlenek bizmutu wspiera leczenie wrzodów żołądka i dwunastnicy, chroni błonę śluzową oraz wykazuje działanie przeciwbakteryjne wobec Helicobacter pylori.
- syntetyczne i biologiczne
Tlenek cyny to nieorganiczny związek chemiczny stosowany w kosmetykach i produktach do higieny jamy ustnej. W kosmetyce dekoracyjnej nadaje efekt połysku i perłowej poświaty, stabilizuje formulacje i poprawia ich konsystencję. W pastach do zębów działa jako delikatny środek ścierny. Jest uznawany za składnik bezpieczny – nie wchłania się przez skórę i nie wykazuje działania uczulającego.
- Tlenek diaminopirymidyny
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Tlenek witaminy K to nieaktywny metabolit pośredni cyklu witaminy K, powstający podczas aktywacji czynników krzepnięcia II, VII, IX i X. Jego nagromadzenie w organizmie jest biochemicznym markerem działania warfaryny. W kosmetyce stosowany jako składnik kondycjonujący skórę.
- syntetyczne i biologiczne
Tlenek żelaza (Fe₂O₃, E172) to barwnik stosowany w powłokach tabletek i kapsułek, który chroni też substancje czynne przed światłem. ADI według EFSA wynosi 0,5 mg/kg mc./dobę; limit FDA dla leków to 5 mg żelaza elementarnego na dobę. Spożycie z leków jest wielokrotnie poniżej tych progów.
- syntetyczne i biologiczne
Tlenek żelaza czarny (Fe₃O₄, E172) to barwnik w powłokach tabletek i kapsułek, dopuszczony przez FDA i EMA. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego, nie kumuluje w tkankach. Farmakopee wymagają czystości ≥95% Fe₃O₄ i limitów metali ciężkich. Limit FDA dla leków doustnych wynosi 5 mg żelaza dziennie.
- syntetyczne i biologiczne
Tlenek żelaza czerwony (Fe₂O₃, E172) to nieorganiczny barwnik farmaceutyczny nadający tabletkom i kapsułkom czerwony odcień. Jest chemicznie obojętny, dopuszczony przez Ph. Eur., BP i USP, a jego dzienna dawka w lekach nie może dostarczać więcej niż 5 mg żelaza.
- syntetyczne i biologiczne
Tlenek żelaza żółty (E172) to nieorganiczny barwnik stosowany w powłokach tabletek, kapsułkach i maściach. Jest nierozpuszczalny w wodzie, nie reaguje z substancją czynną leku i pochłania promieniowanie UV, chroniąc składniki wrażliwe na światło. Jego stosowanie regulują Farmakopea Europejska i przepisy UE.
- syntetyczne i biologiczne
Tłuszcze to makroskładnik dostarczający 9 kcal/g, niezbędny do wchłaniania witamin A, D, E i K oraz budowy błon komórkowych. Kluczowe są kwasy omega-3 i omega-6, których organizm nie syntetyzuje. Tłuszcze nasycone warto ograniczyć do poniżej 10% kalorii, a tłuszcze trans wyeliminować całkowicie.
- surowce roślinne
Tłuszcze wielonienasycone są substancją leczniczą, która pomaga w obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi oraz zapobiega chorobom serca i układu krążenia.
- syntetyczne i biologiczne
Tocilizumab to lek immunosupresyjny stosowany w terapii chorób zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów. Blokuje interleukinę 6, ograniczając objawy stanu zapalnego.
- syntetyczne i biologiczne
Tofacytynib to innowacyjny lek immunosupresyjny stosowany w terapii przewlekłych chorób zapalnych, takich jak RZS, łuszczycowe zapalenie stawów i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
- syntetyczne i biologiczne
Tofersen to innowacyjny lek stosowany w terapii ALS z mutacją SOD1. Działa na poziomie genetycznym, redukując szkodliwe białka i spowalniając postęp choroby. Podawany dooponowo pod kontrolą specjalisty.
- surowce roślinne
Tojad mocny (Aconitum napellus) zawiera śmiertelnie toksyczną akonitynę. Roślina ma historię stosowania w medycynie tradycyjnej wyłącznie po detoksykacji; współcześnie w Europie pojawia się tylko w homeopatii. Surowa roślina jest skrajnie niebezpieczna – nawet dotknięcie bez rękawiczek może powodować objawy zatrucia.
Tokeranib to inhibitor kinazy tyrozynowej stosowany w weterynarii, głównie w leczeniu mastocytomy u psów. Blokuje receptory kluczowe dla wzrostu nowotworów, hamując ich rozwój i angiogenezę.
- syntetyczne i biologiczne
Tokofersolan, rozpuszczalna w wodzie postać witaminy E, skutecznie chroni komórki przed stresem oksydacyjnym i ułatwia suplementację u osób z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów.
- syntetyczne i biologiczne
Tokotrienole to cztery odmiany witaminy E (alfa-, beta-, gamma-, delta-) o wyjątkowej budowie umożliwiającej głębokie wnikanie do błon komórkowych. Hamują HMG-CoA reduktazę, tłumią NF-κB i wykazują silne działanie antyoksydacyjne. Biodostępność jest niska – poprawia ją przyjmowanie z posiłkiem zawierającym tłuszcz lub formuły samo-emulgujące.
- syntetyczne i biologiczne
Toksoid błoniczy to inaktywowana toksyna wchodząca w skład szczepionek wieloskładnikowych. Badania pokazują, że antybiotyki podawane noworodkom mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną na tę szczepionkę, a mikrobiota jelitowa – zwłaszcza Bifidobacterium – odgrywa tu kluczową rolę.
- syntetyczne i biologiczne
Toksoid krztuśca jest składnikiem szczepionki przeciwko chorobie zwanej krztuścem. Substancja ta zawiera osłabione toksyny bakterii Bordetella pertussis, które pobudzają układ odpornościowy do produkcji przeciwciał.
- syntetyczne i biologiczne
Toksoid tężcowy to substancja lecznicza stosowana w celu zapobiegania zakażeniu tężcem poprzez wywołanie odpowiedzi immunologicznej organizmu. Jest to szczepionka, która zawiera zmodyfikowane toksyny tężca, co pozwala na bezpieczne wywołanie reakcji odpornościowej.
- syntetyczne i biologiczne
Toksyna botulinowa typu A stosowana jest w wygładzaniu zmarszczek, terapii spastyczności oraz leczeniu nadpotliwości, dzięki czasowemu blokowaniu przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.
- syntetyczne i biologiczne
Toksyna botulinowa typu B to innowacyjny lek stosowany w terapii zaburzeń napięcia mięśniowego, zwłaszcza dystonii, działający poprzez blokowanie impulsów nerwowych do mięśni.
- syntetyczne i biologiczne
Tolkapon wspiera leczenie choroby Parkinsona, wydłużając działanie lewodopy i poprawiając kontrolę objawów ruchowych. Wymaga monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza dotyczących wątroby.
- syntetyczne i biologiczne
Tolperyzon to lek rozluźniający mięśnie, stosowany głównie po udarze mózgu. Zmniejsza spastyczność, poprawiając komfort życia pacjentów. Działa na układ nerwowy, dostępny w tabletkach.
