Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 105
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Wanilia tahitańska zawiera ok. 47 000 ppm polifenoli, w tym alkohol anyżowy, aldehyd anyżowy i wanilinę. W badaniach laboratoryjnych wykazuje właściwości antyoksydacyjne. Stosowana jako składnik kosmetyków i aromatyczny surowiec kulinarny.
- syntetyczne i biologiczne
Wanilina to substancja pomocnicza w lekach i kosmetykach, która maskuje gorzki smak i nieprzyjemny zapach składników aktywnych. Ma status GRAS (FDA), a jej ADI wynosi 0–10 mg/kg masy ciała. Stosowana jest m.in. w syropach, tabletkach do żucia i kremach.
- syntetyczne i biologiczne
Wankomycyna to silny antybiotyk stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteriami Gram-dodatnimi opornymi na inne leki. Wymaga indywidualnego dawkowania i ścisłego monitorowania terapii.
- Wapień
Opis w przygotowaniu
- witaminy i minerały
Wapń to kluczowy minerał budujący kości i zęby, niezbędny też do pracy mięśni, układu nerwowego i krzepnięcia krwi. Dorosły potrzebuje 1000–1200 mg dziennie; suplementy dostępne są w wielu formach, m.in. węglanu i cytrynianu wapnia, różniących się wchłanialnością i tolerancją.
- syntetyczne i biologiczne
Wareniklina skutecznie wspomaga rzucanie palenia, redukując głód nikotynowy i objawy odstawienia. Stosowana u dorosłych, zwiększa szanse na trwałe zerwanie z nałogiem nikotynowym.
- syntetyczne i biologiczne
Warfaryna to doustny lek przeciwzakrzepowy stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy. Zmniejsza krzepliwość krwi poprzez hamowanie działania witaminy K, chroniąc przed powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi.
- surowce roślinne
Wasak indyjski (Adhatoda vasica) to roślina lecznicza stosowana w medycynie ajurwedyjskiej przy kaszlu, astmie i zapaleniu oskrzeli. Jej alkaloid wazysyna był punktem wyjścia do opracowania mukolitycznych leków bromheksyny i ambroksolu. Wyciąg z wasaka indyjskiego zawiera ponad 30 alkaloidów chinazolinowych, flawonoidy i fitosterole.
Watynoksan nie jest zarejestrowaną substancją czynną, brak danych o właściwościach leczniczych, mechanizmach działania, dawkowaniu oraz bezpieczeństwie stosowania. Nie występuje w oficjalnych rejestrach leków ani suplementów.
- surowce roślinne
Wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis) zawiera bogaty olejek eteryczny zdominowany przez 1,8-cyneol (do 50%). Wstępne badania wskazują na korzystny wpływ na poziom glukozy i profil lipidowy. Wymaga ostrożności u diabetyków, osób przyjmujących leki uspokajające oraz kobiet w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Wazelina farmaceutyczna to biała, bezzapachowa substancja półstała stosowana jako podłoże maści, środek ochrony skóry i nośnik substancji czynnych w preparatach miejscowych. Działa okluzyjnie – zatrzymuje wilgoć i chroni skórę. Używaj jej wyłącznie zewnętrznie.
- syntetyczne i biologiczne
Wazelina biała to oczyszczona mieszanina węglowodorów tworząca okluzyjną warstwę na skórze, która zatrzymuje wilgoć i chroni przed podrażnieniami. Stosuje się ją jako podłoże do maści, środek ochrony skóry przy otarciach i odparzeniach oraz składnik preparatów okulistycznych i do pielęgnacji ran.
Wedaprofen to niesteroidowy lek przeciwzapalny z grupy pochodnych kwasu propionowego, stosowany w leczeniu bólu, stanów zapalnych i gorączki, zwłaszcza w chorobach reumatycznych oraz urazach układu ruchu.
- syntetyczne i biologiczne
Wegańska keratyna to hydrolizat białek roślinnych (pszenica, soja, kukurydza, migdały) o profilu aminokwasowym zbliżonym do keratyny ludzkiej. Stosowana w kosmetykach w stężeniu 0,5–5%, wzmacnia włosy, wspiera barierę skórną i może poprawić kondycję paznokci.
- syntetyczne i biologiczne
Wegański kolagen to suplementy dostarczające aminokwasów (glicyna, prolina, lizyna) i kofaktorów (witamina C, cynk, miedź), które wspierają własną produkcję kolagenu w organizmie. Prawdziwy kolagen w naturze pochodzi wyłącznie od zwierząt – rośliny go nie zawierają.
- syntetyczne i biologiczne
Węgiel aktywowany wiąże toksyny i gazy w jelitach dzięki ogromnej powierzchni porów. W ratownictwie stosuje się go przy zatruciach doustnych (50–100 g u dorosłych), a w suplementacji – przy nadmiernych wzdęciach (1 g przed i po posiłku, zgodnie z oświadczeniem zdrowotnym UE). Nie działa na alkohole, metale ani środki żrące.
- syntetyczne i biologiczne
Węglan dihydroksyglinowo-sodowy neutralizuje nadmiar kwasu żołądkowego, łagodzi zgagę i refluks, wspiera leczenie wrzodów oraz chroni błonę śluzową żołądka przed drażniącymi czynnikami.
- syntetyczne i biologiczne
Węglan dioktylu to lekki emolient kosmetyczny i farmaceutyczny, który nadaje produktom jedwabiste, niezatłuszczające wykończenie, poprawia rozprowadzanie filtrów UV i ułatwia wchłanianie substancji aktywnych. Jest niekomedogenny, biodegradowalny i zgodny z unijnym prawem kosmetycznym.
- witaminy i minerały
Węglowodany to główne paliwo mózgu i mięśni. Złożone odmiany z błonnikiem chronią serce i obniżają ryzyko cukrzycy, natomiast rafinowane cukry mogą szkodzić. Dorosły potrzebuje 200–300 g węglowodanów i co najmniej 25–30 g błonnika dziennie.
- syntetyczne i biologiczne
Weizmannia coagulans to przetrwalnikujący probiotyk docierający żywy do jelit. Badania kliniczne potwierdzają jego skuteczność w łagodzeniu objawów IBS, wzdęć i biegunek. Suplementy nie wymagają chłodzenia i są uznane za bezpieczne, choć osoby z osłabioną odpornością powinny skonsultować ich stosowanie z lekarzem.
Welagliflozyna to inhibitor SGLT2 stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, obniżający poziom cukru przez zwiększenie wydalania glukozy z moczem. Działa niezależnie od insuliny, wspiera ochronę serca i nerek oraz pomaga w kontroli masy ciała i ciśnienia krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Welagluceraza alfa to enzym stosowany do leczenia choroby Gauchera typu I. Uzupełnia niedobór enzymu, poprawia funkcjonowanie narządów i zmniejsza objawy choroby u dorosłych oraz dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Welmanaza alfa to enzym wykorzystywany w leczeniu alfa-mannozydozy, rzadkiej choroby metabolicznej. Stosowana w infuzjach dożylnych, poprawia stan pacjentów dzieci i dorosłych pod kontrolą lekarza.
- syntetyczne i biologiczne
Wemurafenib jest lekiem stosowanym w leczeniu czerniaka z mutacją BRAF. Substancja ta działa poprzez hamowanie aktywności białka BRAF, które jest odpowiedzialne za wzrost i podział komórek nowotworowych.
- syntetyczne i biologiczne
Wenetoklaks to innowacyjny lek przeciwnowotworowy, który selektywnie eliminuje komórki białaczkowe. Stosowany w terapii przewlekłej białaczki limfocytowej i ostrej białaczki szpikowej.
- syntetyczne i biologiczne
Wenlafaksyna to lek przeciwdepresyjny nowej generacji, skuteczny w terapii depresji i zaburzeń lękowych, dostępny w różnych formach, wymagający indywidualnego dostosowania leczenia przez lekarza.
- surowce roślinne
Werbena pospolita to zioło zawierające glikozydy irydoidowe i fenylopropenoidowe, flawonoidy oraz olejki eteryczne. Klinicznie najlepiej udokumentowane jest jej działanie wspomagające leczenie zapalenia zatok i dziąseł. Nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią.
- surowce roślinne
Werbena cytrynowa to zioło zawierające olejek eteryczny z cytralami i werbaskozyd. Badania kliniczne sugerują działanie przeciwzapalne, wspomagające trawienie i regenerację mięśni. Nie zaleca się stosowania w ciąży, laktacji ani przy chorobach nerek.
- surowce roślinne
Olejek z werbeny egzotycznej (Litsea cubeba) zawiera 70–80% cytralu i wykazuje właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Stosowany w aromaterapii i pielęgnacji skóry. Przed użyciem wymaga rozcieńczenia w oleju nośnikowym – może uczulać.
- surowce roślinne
Werbena pospolita to zioło bogate w irydoidy, flawonoidy i olejek eteryczny. Tradycyjnie stosowana przy zaburzeniach nerwowych, dolegliwościach trawiennych i menstruacyjnych. Badania przedkliniczne potwierdzają działanie przeciwzapalne i uspokajające; dane kliniczne u ludzi są ograniczone. Nie stosować w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Wermikulit to naturalny minerał, który może być wykorzystywany jako substancja lecznicza w leczeniu chorób skóry, bólu mięśni i stawów oraz chorób układu oddechowego. Dzięki swoim właściwościom antybakteryjnym i przeciwzapalnym, wermikulit może pomóc w łagodzeniu objawów wielu schorzeń.
- syntetyczne i biologiczne
Wernakalant to innowacyjny lek przeciwarytmiczny, stosowany do szybkiego przywracania prawidłowego rytmu serca u dorosłych z nagłym migotaniem przedsionków, głównie w warunkach szpitalnych.
- syntetyczne i biologiczne
Wersenian disodowy to substancja pomocnicza w lekach i kosmetykach, która wiąże jony metali, chroniąc składniki aktywne przed rozkładem. Stosowany w stężeniach do ok. 0,1%, ujęty w Farmakopei Europejskiej. W formie dożylnej może powodować niebezpieczną hipokalcemię.
- syntetyczne i biologiczne
Werteporfina stosowana jest w leczeniu wysiękowego zwyrodnienia plamki i powikłań krótkowzroczności. Działa selektywnie na nieprawidłowe naczynia w oku po aktywacji światłem, wymaga ostrożności przy ekspozycji na światło.
- syntetyczne i biologiczne
Werycyguat stosowany w przewlekłej niewydolności serca poprawia funkcjonowanie serca i krążenia po niedawnym zaostrzeniu choroby, dostępny jest w tabletkach umożliwiających indywidualne dopasowanie dawki.
Westronidaza alfa to rekombinowany enzym stosowany w terapii mukopolisacharydozy typu VII. Zastępuje brakującą beta-glukuronidazę, redukując gromadzenie glikozaminoglikanów i łagodząc objawy choroby.