Indeks substancji czynnych
strona nr 55
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy omega-5 to substancje lecznicze, które wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.
- witaminy i minerały
Kwasy omega-6 to niezbędne wielonienasycone kwasy tłuszczowe, których organizm człowieka nie wytwarza samodzielnie. Uczestniczą w budowie błon komórkowych, regulują procesy zapalne i wspierają kondycję skóry. Ich najważniejszymi przedstawicielami są kwas linolowy, gamma-linolenowy i arachidonowy. Znajdziesz je przede wszystkim w olejach roślinnych, orzechach i nasionach. Kluczowa jest właściwa proporcja omega-6 do omega-3 w codziennej diecie.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy tłuszczowe omega-7 są substancją leczniczą, która może pomóc w leczeniu stanów zapalnych, chorób serca i cukrzycy. Są one również stosowane w kosmetyce ze względu na swoje właściwości nawilżające i przeciwstarzeniowe.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy omega-9 to substancje lecznicze, które wpływają korzystnie na zdrowie serca i obniżają poziom cholesterolu we krwi. Są one obecne m.in. w oleju oliwkowym, orzechach, awokado i nasionach słonecznika.
- witaminy i minerały
Kwasy tłuszczowe jednonienasycone (MUFA) to zdrowe tłuszcze roślinne, których głównym przedstawicielem jest kwas oleinowy. Pomagają utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu LDL, wykazują właściwości przeciwzapalne i wspierają metabolizm glukozy. Znajdziesz je przede wszystkim w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym, awokado i orzechach.
- witaminy i minerały
Kwasy tłuszczowe nasycone to tłuszcze stałe w temperaturze pokojowej, obecne głównie w produktach zwierzęcych i olejach tropikalnych. Pełnią ważne funkcje – dostarczają energii, wspierają budowę błon komórkowych i ułatwiają wchłanianie witamin A, D, E i K. Ich nadmiar w diecie wiąże się jednak ze wzrostem cholesterolu LDL i zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Rekomenduje się, by stanowiły nie więcej niż 10% dziennego spożycia kalorii.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy tłuszczowe nienasycone (MUFA i PUFA) to zdrowe tłuszcze niezbędne do prawidłowej pracy serca, mózgu i układu odpornościowego. Znajdziesz je w oliwie z oliwek, rybach morskich, orzechach i olejach roślinnych. Ich regularne spożycie wspiera prawidłowy poziom cholesterolu i działa przeciwzapalnie.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy żółciowe powstają w wątrobie z cholesterolu i są niezbędne do prawidłowego trawienia tłuszczów oraz wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Pełnią też funkcję regulacyjną i przeciwbakteryjną w jelitach. Ich stężenie we krwi jest ważnym wskaźnikiem czynności wątroby i dróg żółciowych.
- surowce roślinne
Kwazja gorzka to roślina lecznicza pochodząca z tropikalnej Ameryki Południowej. Jej drewno jest surowcem o wyjątkowo silnej goryczy, stosowanym do wspomagania trawienia, pobudzania apetytu i zwalczania pasożytów. Zewnętrznie wyciąg z kwazji pomaga w usuwaniu wszy i pcheł. Nie jest odpowiednia dla kobiet w ciąży ani osób z chorobą wrzodową.
- surowce roślinne
Kwercetyna to flawonoid obecny w wielu warzywach i owocach, znany przede wszystkim z właściwości przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Hamuje uwalnianie histaminy, wspiera naczynia krwionośne i układ odpornościowy. W suplementach stosowana zazwyczaj w dawkach 250–500 mg. Może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami – warto to sprawdzić przed rozpoczęciem suplementacji.
- Kwiat gardenii tahitańskiej
Opis w przygotowaniu
- Kwiat głogu jednoszyjkowego
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kwizartynib stosowany jest w leczeniu ostrej białaczki szpikowej z mutacją FLT3, hamując wzrost komórek nowotworowych. Wymaga ścisłego monitorowania pracy serca i parametrów krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Kyo-Dophilus to suplement diety zawierający probiotyki, które pomagają w utrzymaniu zdrowej flory bakteryjnej jelit. Substancja ta może być stosowana w celu poprawy trawienia oraz wzmocnienia układu odpornościowego.
- syntetyczne i biologiczne
L-askorbinian sodu to organiczny związek chemiczny, który jest solą kwasu askorbinowego. Jest stosowany jako dodatek do żywności oraz suplement diety.
- witaminy i minerały
L-askorbinian wapnia to buforowana, łagodna dla żołądka forma witaminy C. Łączy właściwości antyoksydacyjne kwasu askorbinowego z dodatkiem wapnia, wspierając odporność, syntezę kolagenu i wchłanianie żelaza. Szczególnie polecana osobom z wrażliwym układem pokarmowym lub refluksem.
- syntetyczne i biologiczne
L-cystyna to aminokwas siarkowy, który organizm wytwarza z metioniny i seryny. Jest kluczowym składnikiem glutationu, keratyny i kolagenu – wpływa na kondycję włosów, paznokci i skóry, wspiera odporność, detoksykację wątroby oraz ochronę przed stresem oksydacyjnym. Naturalnie obecna w żywności białkowej; w suplementach dostępna jako samodzielny preparat lub składnik złożonych formuł.
- syntetyczne i biologiczne
L-cytrulina to aminokwas uczestniczący w cyklu mocznikowym i pośrednio w produkcji tlenku azotu. Rozszerza naczynia krwionośne, poprawia ukrwienie mięśni i pomaga ograniczyć odczuwalne zmęczenie po wysiłku. W suplementach występuje jako czysta L-cytrulina lub jabłczan cytruliny – forma szczególnie popularna wśród osób aktywnych fizycznie.
- syntetyczne i biologiczne
L-ergotioneina to aminokwas siarkowy pozyskiwany głównie z grzybów, który organizm ludzki aktywnie gromadzi w tkankach narażonych na stres oksydacyjny. Działa jako silny antyoksydant, wspiera ochronę komórek mózgu, serca, wątroby i oczu. Bywa nazywana „witaminą długowieczności" ze względu na związek jej poziomu we krwi ze zdrowiem i tempem starzenia. Dostępna jest w suplementach diety w dawkach 5–30 mg na dobę.
- syntetyczne i biologiczne
L-glutation to naturalny antyoksydant produkowany w każdej komórce organizmu, zbudowany z trzech aminokwasów. Chroni komórki przed stresem oksydacyjnym, wspiera detoksykację wątroby i układ odpornościowy. Jego poziom spada z wiekiem i pod wpływem wielu czynników środowiskowych. W suplementach dostępny w kilku formach o różnej biodostępności, w dawkach 250–1000 mg dziennie.
- syntetyczne i biologiczne
L-hydroksyprolina to niebiałkowy aminokwas kluczowy dla biosyntezy kolagenu, wpływający na wytrzymałość i stabilność tkanek łącznych, istotny dla zdrowia skóry, stawów i procesów regeneracyjnych organizmu.
- witaminy i minerały
L-metylofolian wapnia to aktywna, wysokobiodostępna forma kwasu foliowego (witaminy B9), która nie musi być przekształcana enzymatycznie przez organizm. Uczestniczy w syntezie DNA, podziale komórek, metabolizmie homocysteiny i produkcji neuroprzekaźników. Jest szczególnie polecany osobom z wariantem genu MTHFR oraz kobietom w ciąży i planującym ciążę.
- syntetyczne i biologiczne
L-ornityna to aminokwas niebiałkowy biorący udział w cyklu mocznikowym, dzięki czemu pomaga organizmowi usuwać toksyczny amoniak. Jest prekursorem argininy, cytruliny, proliny i poliamin. W lecznictwie stosuje się ją głównie jako asparaginian ornityny w chorobach wątroby, a w suplementacji – jako wsparcie dla osób aktywnych fizycznie i dbających o kondycję wątroby.
L-selenometionina to organiczna forma selenu, kluczowa dla enzymów antyoksydacyjnych. Wspiera odporność, funkcje tarczycy, zdrowie włosów, paznokci oraz spermatogenezę, a także odgrywa rolę w terapii przeciwnowotworowej.
- syntetyczne i biologiczne
L-teanina to aminokwas z liści zielonej herbaty, który wpływa na neuroprzekaźniki w mózgu – GABA, serotoninę i dopaminę. Sprzyja relaksowi bez senności, wspiera koncentrację i poprawia jakość snu. Stosuje się ją w dawkach 100–400 mg dziennie. Dobrze tolerowana, choć wymaga ostrożności u osób przyjmujących leki obniżające ciśnienie lub działające na układ nerwowy.
- witaminy i minerały
L-treonian magnezu to wyjątkowa forma magnezu, która skutecznie przekracza barierę krew-mózg i zwiększa stężenie tego pierwiastka w tkance nerwowej. Wspiera funkcje poznawcze, jakość snu i odporność na stres. Magnez uczestniczy w ponad 300 reakcjach enzymatycznych i jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, mięśni oraz metabolizmu energetycznego.
- syntetyczne i biologiczne
L-winian L-karnityny to stabilna, dobrze przyswajalna forma L-karnityny stosowana w suplementach diety. Wspiera transport kwasów tłuszczowych do mitochondriów, gdzie są one przekształcane w energię. Może wspomagać regenerację po wysiłku, zdrowie metaboliczne i funkcję sercowo-naczyniową. Jest szczególnie doceniana przez osoby aktywne fizycznie, wegan oraz osoby z podwyższonym zapotrzebowaniem na karnitynę.
Labetalol to beta-bloker stosowany głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego i kryzysów nadciśnieniowych. Działa poprzez blokadę receptorów beta-1, beta-2 i alfa-1, obniżając ciśnienie i obciążenie serca.
Lacticaseibacillus rhamnosus to bakteria fermentująca cukry, produkująca kwas mlekowy, kluczowa dla utrzymania zdrowej flory jelitowej i pochwy, wspiera odporność oraz chroni przed infekcjami, szczególnie po antybiotykoterapii.
- syntetyczne i biologiczne
Lacticaseibacillus rhamnosus HA-114 to szczep probiotyczny odporny na kwasy żołądkowe i sole żółciowe, zdolny do trwałej kolonizacji jelit. Wspiera równowagę mikroflory jelitowej, pomaga w ograniczaniu biegunek związanych z antybiotykoterapią i moduluje odpowiedź immunologiczną. Wyróżnia go unikalny profil kwasów tłuszczowych, który jest przedmiotem badań nad potencjalnym wpływem na procesy neurodegeneracyjne.
Lactiplantibacillus pentosus to probiotyczna bakteria wspierająca równowagę mikroflory jelitowej, poprawiająca trawienie i odbudowę flory po antybiotykoterapii, obecna w produktach fermentowanych i suplementach diety.
Lactiplantibacillus plantarum to wszechstronna bakteria kwasu mlekowego, kluczowa dla równowagi mikrobioty jelitowej, obecna w fermentowanej żywności i suplementach diety, wspierająca zdrowie układu pokarmowego.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus acidophilus to jedna z najlepiej poznanych bakterii probiotycznych. Naturalnie zasiedla przewód pokarmowy człowieka, produkuje kwas mlekowy i wspiera równowagę mikrobioty jelitowej. Stosowana pomocniczo przy biegunkach, po antybiotykoterapii oraz w infekcjach intymnych. W suplementach występuje w różnych szczepach, które różnią się właściwościami i dokumentacją naukową.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus bouldari to bakteria probiotyczna, która może mieć pozytywny wpływ na zdrowie człowieka poprzez regulację mikroflory jelitowej. Jest stosowana jako substancja lecznicza w suplementach diety i lekach.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus brevis to bakteria probiotyczna, która może mieć pozytywny wpływ na zdrowie człowieka poprzez regulację mikroflory jelitowej. Substancja ta jest wykorzystywana w suplementach diety oraz lekach przeciwbakteryjnych.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus bulgaricus to bakteria probiotyczna, która może pomóc w utrzymaniu zdrowej mikroflory jelitowej i poprawie trawienia. Jest stosowana w suplementach diety oraz w niektórych produktach spożywczych, takich jak jogurty.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus casei to probiotyczna bakteria kwasu mlekowego, która naturalnie zasiedla jelita człowieka i fermentowane produkty spożywcze. Wspiera równowagę mikrobioty jelitowej, przyczynia się do hamowania wzrostu patogenów i moduluje odpowiedź układu odpornościowego. W suplementach dostępna jest w różnych szczepach i formach. Szczególnie polecana podczas i po antybiotykoterapii.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus coagulans to bakteria probiotyczna, która może pomóc w leczeniu chorób jelitowych i poprawie trawienia. Jest stosowana jako składnik suplementów diety i leków.
