Indeks substancji czynnych
strona nr 77
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminobutyrylo hydroksytreonina to syntetyczny peptyd sygnałowy wzmacniający strefę połączenia skórno-naskórkowego. Stymuluje laminynę V, kolageny IV, VII i XVII oraz integrynę β4, poprawiając elastyczność i sprężystość skóry. Stosowany w stężeniu 1–3%, najlepiej w synergii z innymi peptydami.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan to syntetyczny peptyd kosmetyczny, który wzmacnia złącze skórno-naskórkowe, stymuluje produkcję kolagenu IV, VI, VII i XVII oraz lamininy V, poprawiając sprężystość i nawilżenie skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-tripeptyd-1 (Pal-GHK) to peptyd sygnałowy pobudzający fibroblasty do syntezy kolagenu I i III, elastyny oraz kwasu hialuronowego. Badania kliniczne wykazują redukcję zmarszczek o 23–45% po kilku tygodniach regularnego stosowania i wzrost gęstości kolagenu o ok. 55% po 12 tygodniach.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-tripeptyd-28 to syntetyczny składnik aktywny kremów, który pobudza produkcję kolagenu i elastyny przez układ TGF-β/Smad, hamuje enzymy rozkładające kolagen i wzmacnia barierę skórną. Stosowany w kosmetykach przeciwstarzeniowych poprawiających elastyczność skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitoylo-tripeptyd-38 to syntetyczny lipopeptyd w kremach i serach przeciwstarzeniowych. Pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu, kwasu hialuronowego i fibronektyny oraz hamuje enzymy rozkładające kolagen. Badania kliniczne potwierdzają poprawę nawilżenia, elastyczności i redukcję zmarszczek po 4 tygodniach stosowania.
- Palmitoyloetanoloamid
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Palmitylo-heksapeptyd-52 to syntetyczny lipopeptyd blokujący uwalnianie acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym skóry. Ogranicza skurcze mięśni mimicznych i widoczność zmarszczek. W badaniu panelowym (30 osób, 28 dni) redukcja linii ekspresji wyniosła ok. 20%.
- witaminy i minerały
Palmitynian askorbylu to tłuszczowo-rozpuszczalna forma witaminy C stosowana w suplementach i kosmetykach. Po doustnym przyjęciu rozkłada się do witaminy C o porównywalnej biodostępności. W produktach do skóry wyróżnia się wyższą stabilnością i lepszym przenikaniem przez naskórek.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitynian izopropylu to farmaceutyczna substancja pomocnicza obecna w kremach, maściach i plastrach. Zmiękcza skórę, ułatwia wchłanianie leków i rozpuszcza trudno rozpuszczalne substancje czynne. Regulatorzy uznają go za bezpieczny w szerokim zakresie stężeń.
- syntetyczne i biologiczne
Palmitynian sodu to sól sodowa kwasu palmitynowego stosowana jako emulgator, środek powierzchniowo czynny i stabilizator w lekach, kosmetykach i mydłach. Jest uznawany za bezpieczny przez regulatorów żywności i leków.
- syntetyczne i biologiczne
Palonosetron skutecznie zapobiega nudnościom i wymiotom podczas chemioterapii, blokując sygnały wywołujące te objawy. Stosowany jest w różnych schematach leczenia nowotworów.
- syntetyczne i biologiczne
Palopegteryparatyd stosowany w przewlekłej niedoczynności przytarczyc wspiera regulację poziomu wapnia, zastępując naturalny parathormon i zmniejszając zapotrzebowanie na suplementację wapnia i witaminy D.
- syntetyczne i biologiczne
Pamidronian disodowy to bisfosfonian podawany dożylnie w hiperkalcemii nowotworowej, szpiczaku plazmocytowym, przerzutach raka piersi do kości i chorobie Pageta. Hamuje osteoklasty, spowalniając niszczenie kości i obniżając stężenie wapnia we krwi. Wymaga regularnego monitorowania nerek, elektrolitów i stanu jamy ustnej.
- surowce roślinne
Pandan (Pandanus amaryllifolius) to roślina tropikalna bogata w flawonoidy, alkaloidy pandanowe i 2-acetylo-1-pyrolinę. Badania laboratoryjne wskazują na właściwości antyoksydacyjne, przeciwbakteryjne i hipoglikemiczne, jednak solidne dane kliniczne u ludzi są nadal ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Panitumumab to przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu przerzutowego raka jelita grubego. Blokuje receptor EGFR, hamując wzrost komórek nowotworowych i wspierając skuteczność terapii onkologicznej.
- syntetyczne i biologiczne
Pankreatyna to enzymatyczna substancja czynna wspomagająca trawienie przy niedoborze enzymów trzustkowych, stosowana w leczeniu zaburzeń trawienia u dzieci i dorosłych z chorobami trzustki.
- syntetyczne i biologiczne
Pankuronium to długodziałający lek zwiotczający mięśnie szkieletowe stosowany w anestezji i intensywnej terapii. Blokuje receptory nikotynowe acetylocholiny, uniemożliwiając skurcz mięśni. Działa 60–90 minut po dawce 0,1 mg/kg i.v. Eliminowany głównie przez nerki; w niewydolności nerek jego działanie znacznie się wydłuża.
- syntetyczne i biologiczne
Pantetyna to aktywna pochodna witaminy B5 przekształcana w koenzym A. W dawkach 600–900 mg/dobę może obniżać LDL-cholesterol i trójglicerydy oraz nieznacznie podnosić HDL. Jest dobrze tolerowana, choć suplementację warto skonsultować ze specjalistą, szczególnie przy stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub statyn.
- syntetyczne i biologiczne
Pantolakton to substancja lecznicza stosowana w leczeniu niedoborów witaminy B5 oraz w kosmetyce do pielęgnacji skóry i włosów. Jest to organiczny związek chemiczny, który działa jako prekursor koenzymu A, niezbędnego do wielu procesów metabolicznych w organizmie.
- syntetyczne i biologiczne
Pantoprazol hamuje wydzielanie kwasu żołądkowego, wspierając leczenie refluksu, wrzodów i innych schorzeń przewodu pokarmowego. Stosowany w różnych dawkach, zapewnia indywidualizację terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Papaina to enzym występujący w papai, który pomaga w trawieniu białek. Może być stosowana jako składnik kosmetyków i leków przeciwzapalnych.
- syntetyczne i biologiczne
Papaweryna łagodzi skurcze mięśni gładkich przewodu pokarmowego i dróg moczowych, przynosząc ulgę w bólu. Dostępna w różnych formach, ułatwia indywidualne dopasowanie leczenia.
- surowce roślinne
Paproć złocista (Phlebodium aureum) to tropikalna paproć, której wyciąg z korzenia wykazuje działanie fotoprotekcyjne, przeciwzapalne i immunomodulujące. Badania na ludziach potwierdzają ochronę skóry przed UV; trwają prace nad jej zastosowaniem w łuszczycy, bielactwie i demencji.
- Papryczka chilli
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Wyciąg z papryki dostarcza kapsaicyny i innych kapsaicynoidów o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Stosowany miejscowo w preparatach na ból stawów i neuralgię; może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwcukrzycowymi.
- surowce roślinne
Papryka czuszka zawiera kapsaicynę, karotenoidy, polifenole i witaminę C. Kapsaicyna działa na receptor TRPV1, dając efekt przeciwbólowy i przeciwzapalny. Stosuje się ją miejscowo w bólu neuropatycznym i stawowym oraz doustnie jako źródło antyoksydantów. Przed terapeutycznym stosowaniem skonsultuj się z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Paracetamol łagodzi ból i gorączkę u dorosłych i dzieci, wyróżniając się szerokim zastosowaniem oraz dobrą tolerancją. Jego stosowanie wymaga ostrożności ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby.
- syntetyczne i biologiczne
Parafina ciekła to wysoce oczyszczony olej mineralny (czystość ≥99%) stosowany w farmacji jako ekscypient – baza maści, środek smarujący tabletki i kapsułki oraz łagodny środek przeczyszczający. Do kontaktu ze skórą i stosowania doustnego nadaje się wyłącznie gatunek farmaceutyczny zgodny z Ph. Eur., BP lub USP.
- syntetyczne i biologiczne
Paraformaldehyd wykorzystywany jest w stomatologii do leczenia zapaleń miazgi zębowej. Uwalnia formaldehyd, prowadząc do jej martwicy i mumifikacji, a w połączeniu z lidokainą łagodzi ból.
- syntetyczne i biologiczne
Parathormon (PTH) to hormon przytarczyc regulujący poziom wapnia poprzez działanie na kości, nerki i jelita. Jego niedobór wywołuje niedoczynność przytarczyc z objawami tężyczki, a nadmiar – hiperkalcemię i utratę masy kostnej. Leczenie obejmuje kalcymimetyki oraz rekombinowane analogi PTH.
- syntetyczne i biologiczne
Parityprewir to inhibitor proteazy NS3/4A HCV stosowany w leczeniu przewlekłego zapalenia wątroby typu C (genotyp 1 i 4). Działa wyłącznie w zestawie z innymi lekami przeciwwirusowymi. Terapia trwa 12–24 tygodnie, a wskaźniki wyleczenia w badaniach klinicznych sięgały 91–100%.
- syntetyczne i biologiczne
Paroksetyna to lek z grupy SSRI stosowany w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych, który pomaga regulować poziom serotoniny, wspierając poprawę samopoczucia psychicznego.
Paromomycyna to aminoglikozydowy lek przeciwpierwotniakowy działający głównie lokalnie w przewodzie pokarmowym, skuteczny w leczeniu amebozy, giardiozy i kryptosporydiozy, z niskim ryzykiem działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Parytaprewir to inhibitor proteazy NS3/4A wirusa HCV stosowany w skojarzeniu z ombitaswirem i rytonawirem (z dasabuwirem lub bez) w leczeniu przewlekłego WZW C genotyp 1 i 4. W badaniach klinicznych skuteczność (SVR12) przekraczała 91–100%. Lek nie jest wskazany przy niewyrównanej marskości wątroby.
- syntetyczne i biologiczne
Pasta cynkowa z tlenkiem cynku tworzy barierę ochronną na skórze, chroniąc ją przed wilgocią i drażniącymi substancjami. Stosuje się ją przy odparzeniach pieluszkowych, otarciach i stanach zapalnych skóry. Jest dobrze tolerowana przez niemowlęta i dorosłych, a nadmierne stosowanie może powodować podrażnienie.
Pasta cynkowa z kwasem salicylowym to preparat dermatologiczny o działaniu przeciwzapalnym, antyseptycznym i keratolitycznym. Chroni skórę, wspomaga złuszczanie i leczenie stanów zapalnych oraz nadmiernego rogowacenia.
