Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 98
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Tatarak zwyczajny to roślina o bogatym składzie chemicznym – kłącze zawiera β-asaron, α-asaron, akorynę i flawonoidy. Mimo długiej historii tradycyjnego stosowania, doustne przyjmowanie preparatów z tataraku nie jest zalecane ze względu na udowodnioną genotoksyczność i potencjalne działanie rakotwórcze β-asaronu.
- syntetyczne i biologiczne
Taumatyna (E957) to naturalne białko słodzące, 2000–3000× słodsze od cukru, stosowane w lekach i suplementach jako substancja pomocnicza maskująca gorzki smak. Nie ma ustalonego ADI w UE, nie wywołuje próchnicy i nie podnosi poziomu cukru we krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Taurolidyna to syntetyczna substancja przeciwdrobnoustrojowa pochodna tauryny. Niszczy ściany komórkowe bakterii i grzybów, neutralizuje endotoksyny i hamuje biofilm. Stosowana głównie w roztworach do blokowania cewników centralnych; w badaniach klinicznych znacząco zmniejsza ryzyko zakażeń krwi związanych z cewnikiem.
- syntetyczne i biologiczne
Tauryna to warunkowo niezbędny aminokwas wspierający serce, ciśnienie krwi i metabolizm. Suplementacja 1–6 g dziennie pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie i poziom triglicerydów. Dawka do 3 g/dobę jest uznawana za bezpieczną; przy lekach na ciśnienie lub antydepresantach konieczna konsultacja z lekarzem.
- surowce roślinne
Tawuła (Filipendula ulmaria) to zioło bogate w salicylany, flawonoidy i garbniki, tradycyjnie stosowane przy bólach, gorączce i dolegliwościach żołądkowych. Przeciwwskazana w ciąży, u alergików na salicylany i astmatyków. Nie łączyć z lekami przeciwzakrzepowymi.
- syntetyczne i biologiczne
Tazaroten to miejscowy retinoid stosowany w łuszczycy plackowatej i trądziku. Działa poprzez normalizację namnażania komórek skóry i redukcję stanu zapalnego. Dostępny w stężeniach 0,05% i 0,1% jako żel lub krem, aplikowany raz dziennie. Przeciwwskazany w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Tazobaktam wzmacnia skuteczność antybiotyków, chroniąc je przed opornością bakterii. Stosowany głównie z piperacyliną w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, m.in. płuc i dróg moczowych.
- syntetyczne i biologiczne
Tazonermina wykorzystywana jest w leczeniu mięsaków tkanek miękkich kończyn, działa miejscowo niszcząc komórki nowotworowe i wspomaga zachowanie kończyny pod ścisłą kontrolą medyczną.
- syntetyczne i biologiczne
Tebentafusp stosowany jest w leczeniu przerzutowego czerniaka błony naczyniowej oka, aktywując układ odpornościowy do walki z nowotworem. Terapia wymaga ścisłego nadzoru medycznego.
- syntetyczne i biologiczne
Technet-99m to radioizotop używany w ponad 80% procedur medycyny nuklearnej. Emituje promieniowanie gamma (140 keV), które kamery SPECT przetwarzają w obrazy narządów. Czas połowicznego rozpadu wynosi 6 godzin, co minimalizuje dawkę promieniowania dla pacjenta.
- syntetyczne i biologiczne
Technologia 4D Bio-ShapeLift to kompleks oparty na ekstrakcie z czarnej sosny, peptydach, kwasie hialuronowym i antyoksydantach, stosowany w kosmetykach linii Black Pine marki KORRES. Składniki mają wspierać nawilżenie skóry i poprawę wyglądu owalu twarzy.
- surowce roślinne
Tęczowe algi (Rhodophyta) to morskie organizmy bogate w karageniny, fikobiliproteiny i kwasy omega-3. Wyciąg z tęczowej algi wykazuje w badaniach wstępnych właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwdrobnoustrojowe, choć solidne badania kliniczne na ludziach są nadal nieliczne.
- syntetyczne i biologiczne
Tedizolid to antybiotyk oksazolidynonowy podawany raz na dobę przez 6 dni w ostrych zakażeniach skóry, w tym wywołanych przez MRSA. Blokuje syntezę białek bakteryjnych i wykazuje korzystniejszy profil bezpieczeństwa niż linezolid – mniej działań żołądkowych i mniejsze ryzyko spadku płytek krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Tegafur jest lekiem stosowanym w leczeniu raka jelita grubego. Substancja ta hamuje rozwój komórek nowotworowych.
- syntetyczne i biologiczne
Teikoplanina to glikopeptydowy antybiotyk skuteczny przeciw bakteriom Gram-dodatnim, w tym szczepom opornym. Stosowana w leczeniu ciężkich zakażeń u dorosłych i dzieci, ceniona za szerokie zastosowanie kliniczne.
Teklistamab to bispecyficzne przeciwciało łączące antygen BCMA na komórkach szpiczaka z CD3 na limfocytach T, aktywując układ odpornościowy do niszczenia nowotworu w leczeniu opornego lub nawrotowego szpiczaka mnogiego.
- syntetyczne i biologiczne
Tekowirymat to innowacyjny lek przeciwwirusowy, skuteczny w leczeniu ospy prawdziwej, małpiej i krowiej. Hamuje rozprzestrzenianie się wirusa, wspierając szybszy powrót do zdrowia.
- syntetyczne i biologiczne
Telbiwudyna to doustny lek przeciwwirusowy na przewlekłe WZW B. Hamuje polimerazę DNA wirusa HBV, obniżając wiremię. Standardowa dawka to 600 mg raz na dobę. Wymaga regularnych badań kontrolnych i nie powinna być odstawiana bez konsultacji z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Telmisartan obniża ciśnienie krwi i wspiera ochronę serca poprzez blokowanie receptora angiotensyny II. Stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami, umożliwia indywidualne leczenie nadciśnienia.
- syntetyczne i biologiczne
Telotristat to lek na receptę stosowany przy biegunce w zespole rakowiaka opornej na analogi somatostatyny. Hamuje enzym TPH1 i ogranicza nadprodukcję serotoniny w jelitach. Dawka standardowa to 250 mg trzy razy dziennie z posiłkiem.
- syntetyczne i biologiczne
Temazepam, benzodiazepina o działaniu nasennym i uspokajającym, wykorzystywany w krótkotrwałym leczeniu bezsenności i przygotowaniu do zabiegów, wymaga ostrożności z uwagi na ryzyko uzależnienia.
- syntetyczne i biologiczne
Temoporfin stosuje się w fotodynamicznej terapii nowotworów głowy i szyi. Działa po aktywacji światłem, niszcząc komórki rakowe, wymaga też ścisłej ochrony pacjenta przed światłem.
- syntetyczne i biologiczne
Temozolomid to doustny lek przeciwnowotworowy stosowany głównie w terapii złośliwych nowotworów mózgu, takich jak glejaki. Skuteczność potwierdzona badaniami, wymaga monitorowania działań niepożądanych.
- syntetyczne i biologiczne
Tenekteplaza to lek trombolityczny stosowany w nagłych przypadkach, jak zawał serca. Umożliwia szybkie rozpuszczanie skrzepów krwi i przywrócenie drożności naczyń, wymaga ścisłej kontroli medycznej.
- syntetyczne i biologiczne
Tenofowir to lek przeciwwirusowy stosowany w terapii HIV-1 i WZW B, ceniony za skuteczność, możliwość łączenia z innymi lekami oraz różnorodność postaci dostosowanych do potrzeb pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Teobromina to łagodny alkaloid z kakao, który rozszerza naczynia krwionośne, działa moczopędnie i delikatnie pobudza. Jej efekty są wolniejsze i dłuższe niż kofeiny, a przy typowym spożyciu dobrze tolerowana przez ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Teofilina stosowana w leczeniu astmy i POChP rozkurcza mięśnie oskrzeli, ułatwiając oddychanie. Różnorodność postaci i dawek umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb.
Tepotynib to inhibitor kinazy tyrozynowej receptora MET, stosowany w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca z mutacją eksonu 14 lub amplifikacją genu MET, hamujący wzrost i migrację komórek nowotworowych.
- syntetyczne i biologiczne
Teprenon to lek gastroprotekcyjny chroniący błonę śluzową żołądka, stosowany w leczeniu wrzodów. Przyjmuje się go doustnie z posiłkami. Może powodować nudności, zaparcia i bóle głowy. Nie zaleca się go w ciąży i podczas laktacji ze względu na brak danych o bezpieczeństwie.
- syntetyczne i biologiczne
Terazosyna stosowana jest w terapii nadciśnienia i łagodnego rozrostu prostaty. Rozszerza naczynia krwionośne i ułatwia oddawanie moczu, wymagając indywidualnego dostosowania dawkowania.
- syntetyczne i biologiczne
Terbinafina to skuteczna substancja przeciwgrzybicza stosowana w leczeniu zakażeń skóry, paznokci i owłosionej skóry głowy, dostępna w różnych formach farmaceutycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Teriak (driakiew) to starożytna wieloskładnikowa mikstura stosowana przez blisko 2000 lat jako antidotum na trucizny i lek na wiele chorób. Jego skład obejmował nawet ponad 80 składników – m.in. opium, mięso żmii i miód. Współczesna nauka wskazuje, że większość jego skuteczności była prawdopodobnie efektem placebo.
- syntetyczne i biologiczne
Terlipresyna wykazuje silne działanie obkurczające naczynia krwionośne, wspomagając leczenie ostrych krwawień z żylaków przełyku i zespołu wątrobowo-nerkowego u dorosłych pacjentów.
- surowce roślinne
Terminalia bellirica (bibhitaki, bahera) to ajurwedyjska roślina lecznicza bogata w garbniki, kwas galusowy i flawonoidy. Wstępne badania wskazują na działanie antyoksydacyjne, hepatoprotekcyjne i wspomagające trawienie. Nie stosować w ciąży; może wzmacniać działanie leków na cukrzycę.
- syntetyczne i biologiczne
Terpeny żywiczne to lotne związki roślinne działające na receptory bólowe, serotoninowe i układ endokannabinoidowy. Badania przedkliniczne wskazują na właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne i anksjolityczne, jednak większość danych pochodzi z modeli zwierzęcych. Dane kliniczne u ludzi są wciąż ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Terpinen-4-ol to główny składnik aktywny olejku z drzewa herbacianego (30–48%), odpowiedzialny za jego właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwzapalne. Stosowany miejscowo w niskich stężeniach jest dobrze tolerowany, lecz wymaga ostrożności przy kontakcie z oczami.
- syntetyczne i biologiczne
Teryflunomid to lek immunomodulujący stosowany w rzutowo-ustępującym stwardnieniu rozsianym, ograniczający rzuty choroby i jej progresję. Dostępny w formie tabletek doustnych dla dorosłych i dzieci powyżej 10 lat.