Indeks substancji czynnych
strona nr 102
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Tribenozyd łagodzi objawy hemoroidów i schorzeń żył, redukując ból, świąd i obrzęki. Wspomaga regenerację naczyń, dostępny w różnych formach do miejscowego stosowania.
- syntetyczne i biologiczne
Trichogen™ VEG to zewnętrznie stosowany kompleks składników aktywnych (aminokwasy, witaminy B, cynk, ekstrakty roślinne), który w badaniu klinicznym zwiększył liczbę włosów o 11,9% i poprawił stosunek anagen/telogen o 38% u mężczyzn z łysieniem androgenetycznym. Wyniki są wstępne – brakuje dużych randomizowanych badań.
- syntetyczne i biologiczne
Trientyna wspomaga usuwanie nadmiaru miedzi z organizmu, zwłaszcza w leczeniu choroby Wilsona, będąc alternatywą dla pacjentów nietolerujących innych terapii. Stosowana u dorosłych i dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Trietanoloamina (TEA) to substancja pomocnicza w preparatach farmaceutycznych i dermokosmetykach. Reguluje pH, emulguje składniki olejowe z wodnymi i stabilizuje konsystencję kremów, żeli i maści. Stosowana w stężeniach do 2,5–5%, spełnia normy Farmakopei Europejskiej.
- syntetyczne i biologiczne
Trietoksykaprylosilan to syntetyczny silikan (C₁₄H₃₂O₄Si) używany w kosmetykach jako środek wiążący, stabilizator emulsji i modyfikator powierzchni pigmentów. Poprawia rozprowadzalność i trwałość produktów. Bezpieczeństwo potwierdziły SCCS i panel CIR przy stężeniach do ok. 2,6%.
- syntetyczne i biologiczne
Trifaroten to nowoczesny retinoid miejscowy, skuteczny w leczeniu trądziku pospolitego. Wyróżnia się selektywnym działaniem na zmiany skórne i korzystnym profilem bezpieczeństwa u młodzieży oraz dorosłych.
- Trifluoroacetylo-tripeptyd-2
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Trikenol Plus to standaryzowany kompleks roślinny łączący terpinen-4-ol z olejku manuka i ekstrakt z kory wierzby białej z kwasem salicylowym. Działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, seboregulująco i keratolitycznie. Stosowany w kosmetykach do pielęgnacji skóry tłustej, trądzikowej i skóry głowy z łupieżem. Nie zawiera parabenów, jest wegański i dobrze tolerowany przez skórę wrażliwą.
- syntetyczne i biologiczne
Triklabendazol to jedyny lek rekomendowany przez WHO w fascjolozie (zakażeniu przyrwami wątrobowymi). Stosuje się go w dawce 10 mg/kg dwa razy w odstępie 12 godzin, z posiłkiem. Skuteczność wynosi 75–95%. Przeznaczony dla dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia.
- syntetyczne i biologiczne
Triklosan to syntetyczny środek przeciwbakteryjny hamujący enzym enoilo-ACP reduktazę w bakteriach. Stosowany w pastach do zębów (zapobieganie zapaleniu dziąseł) i szwach chirurgicznych. Wzbudza obawy jako substancja zaburzająca gospodarkę hormonalną i sprzyjająca oporności na antybiotyki.
- syntetyczne i biologiczne
Trilostan blokuje enzym 3β-HSD w nadnerczach, obniżając nadmierną produkcję kortyzolu u psów z chorobą Cushinga. Lek działa do 10–18 godzin, dlatego często podaje się go dwa razy dziennie. Regularne kontrole weterynaryjne i badania hormonalne są niezbędne przez cały czas leczenia.
- syntetyczne i biologiczne
Trimebutyna reguluje motorykę przewodu pokarmowego, łagodząc bóle brzucha, wzdęcia i biegunki, szczególnie przy zespole jelita drażliwego. Charakteryzuje się dobrą tolerancją i szerokimi wskazaniami terapeutycznymi.
- syntetyczne i biologiczne
Trimetikon fenylowy to silikonowy ekscypient stosowany w kremach, balsamach, filtrach UV i kosmetykach do włosów. Tworzy oddychający film ochronny, poprawia rozsmarowywalność i nadaje połysk. CIR uznał go za bezpieczny w stężeniach do 36%; osoby z cerą trądzikową powinny sprawdzić skład preparatu.
- syntetyczne i biologiczne
Trimetyloglicyna (TMG, betaina) to naturalny donor grup metylowych, który obniża homocysteinę, wspiera metylację DNA i może poprawiać wydolność fizyczną. Dawki 4–6 g/dobę obniżają homocysteinę o ok. 1–2 μmol/L, ale wyższe dawki mogą podnosić LDL. Jako lek stosowana w homocystynurii, jako suplement – w dawkach 2–3 g/dobę.
- syntetyczne i biologiczne
Trimetylosiloksykrzemian to silikonowa żywica pomocnicza tworząca wodoodporny, elastyczny film na skórze. Stosuje się go w kremach ochronnych, filtrach UV, preparatach barierowych i plastrach transdermalnych. Panel CIR potwierdził jego bezpieczeństwo przy stężeniach stosowanych w produktach gotowych.
- syntetyczne i biologiczne
Tripeptyd miedziowy (GHK-Cu) to naturalny kompleks peptydowo-miedziowy obecny w ludzkim osoczu. Stymuluje produkcję kolagenu i elastyny, przyspiesza gojenie ran, działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie. Stosowany w dermokosmetyce w stężeniach 0,05–1%, m.in. w serumach przeciwstarzeniowych i preparatach na wypadanie włosów.
- Tripeptyd-1
Opis w przygotowaniu
- Tripeptyd-10 Cytrulina
Opis w przygotowaniu
- Tripeptyd-2
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Tripeptyd-32 (Chronolux®) to syntetyczny peptyd kosmetyczny aktywujący geny CLOCK i PER1, które synchronizują naprawę skóry z rytmem dobowym. Wspiera produkcję kolagenu, wzmacnia barierę naskórkową i pomaga wyrównać koloryt. Stosowany miejscowo w kremach i serum przeciwstarzeniowych.
- syntetyczne i biologiczne
Tripeptyd-38 to syntetyczny peptyd kosmetyczny stymulujący produkcję kolagenu, fibronektyny i kwasu hialuronowego w skórze. Badania kliniczne potwierdzają redukcję zmarszczek i poprawę nawilżenia oraz elastyczności skóry po regularnym stosowaniu.
- syntetyczne i biologiczne
Triprolidyna to lek przeciwhistaminowy stosowany w łagodzeniu objawów alergii i przeziębienia, takich jak katar, kichanie czy obrzęk błony śluzowej nosa. Często łączona z innymi substancjami.
- Tris-bifenylotriazyna (nano)
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Trisiloksan drometrizolu to fotostabilny filtr UV pochłaniający promieniowanie UVA i UVB. Dzięki wysokiej masie cząsteczkowej nie wnika przez skórę do krwiobiegu. Stosowany w kremach przeciwsłonecznych, często łączony z innymi filtrami dla szerszej ochrony.
- syntetyczne i biologiczne
Tristearynian sorbitanu (E492) to lipofily emulgator niejonowy stosowany jako substancja pomocnicza w lekach, kosmetykach i żywności. Stabilizuje emulsje, kremy i maści, a jego bezpieczeństwo potwierdziły EFSA i JECFA w ramach ustalonych wartości ADI.
- syntetyczne i biologiczne
Trójfosforan pentasodu (STPP) to substancja pomocnicza w lekach, kosmetykach i żywności. Wiąże jony metali, buforuje pH na poziomie 9,0–10,0 i stabilizuje formuły tabletek, zawiesin i systemów kontrolowanego uwalniania. W UE jest dopuszczony jako dodatek do żywności E451(i).
- syntetyczne i biologiczne
Trójglicerydy to główny tłuszcz krwi – norma wynosi poniżej 150 mg/dl. Podwyższony poziom zwiększa ryzyko chorób serca i zapalenia trzustki. Dietą i ruchem można go skutecznie obniżyć, a przy dużych wartościach lekarz dobiera leki.
- syntetyczne i biologiczne
Trójglicerydy kaprylowo-kaprynowe to składnik leków, suplementów i kosmetyków – nośnik substancji czynnych, emollient i rozpuszczalnik. Pozyskiwane z oleju kokosowego, uznane za bezpieczne przez FDA (GRAS) i ocenione przez CIR. Stosowane doustnie, zewnętrznie i w żywieniu medycznym.
- syntetyczne i biologiczne
Trójglicerydy kwasu kaprylowego (MCT C8) to szybko metabolizowany tłuszcz średniołańcuchowy z oleju kokosowego. Dostarczają energii i ciał ketonowych, stosowane są w żywieniu medycznym, suplementach diety oraz dermokosmetykach jako emolient i nośnik składników aktywnych.
- syntetyczne i biologiczne
Trójtlenek arsenu to lek o działaniu przeciwnowotworowym, stosowany w terapii ostrej białaczki promielocytowej, wymagający ścisłego monitorowania i indywidualnego dostosowania dawkowania.
- syntetyczne i biologiczne
Trokserutyna wspiera naczynia krwionośne, łagodzi obrzęki, uczucie ciężkości nóg i żylaki w przewlekłej niewydolności żylnej. Stosowana miejscowo i doustnie, często w preparatach złożonych.
- syntetyczne i biologiczne
Tromantadyna to lek przeciwwirusowy, wykorzystywany miejscowo w leczeniu opryszczki. Łagodzi pierwsze objawy zakażenia, takie jak mrowienie, ból i swędzenie, oferując wygodną aplikację w formie żelu.
- syntetyczne i biologiczne
Trombina ludzka to enzym wspierający krzepnięcie krwi, szeroko wykorzystywany w medycynie do miejscowego tamowania krwawień podczas zabiegów chirurgicznych u dorosłych i dzieci.
- Trometamol
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Tropikamid stosowany w okulistyce umożliwia szybkie rozszerzenie źrenic, ułatwiając badania diagnostyczne i przygotowanie do zabiegów. Wymaga ostrożności u dzieci, seniorów i osób z chorobami oczu.
- syntetyczne i biologiczne
Tropolon to związek badawczy o właściwościach chelatujących metale, hamujący tyrozynazę i wykazujący aktywność przeciwwirusową oraz przeciwnowotworową w badaniach in vitro. Nie jest zarejestrowanym lekiem ani suplementem dostępnym w aptece.
- surowce roślinne
Truskawka zwyczajna jest bogata w witaminę C, antocyjany i kwas elagowy. Jej ekstrakt i koncentrat soku stosuje się w suplementach diety. Wstępne badania wskazują na właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne, ale dowody kliniczne są ograniczone. Może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
